Back to Front Page


Share This Article!
Share
ጉባኤ ህወሓት ዕውት ይኹን!!!

 

                                                   ጉባኤ ህወሓት ዕውት ይኹን!!!

ውድብ ህወሓት ካብ ትምስረት ጀሚራ ዕውታት ጉባኤ ገይራ ሓሊፋ እያ፡፡ ኣብቶም ዝሓለፉ ብርክት ዝበሉ ጉባኤታት ቡዙሓት መስተንከራዊ ስርሒታት ተሰሪሖም እዮም፡፡ ምክንያት እቲ ዓወት ህዝቢ ትግራይ ነታ ዉዱብ ከም ብሌን ዓይኑ ስለዝፈትዋን ስለ ዝከባኸባን ቀንዲ እቲ ምስጢር ይኸውን ኢለ እኣምን፡፡ በቲ ካልእ ገፅ ድማ ህዝቢ ትግራይ ዘለዎ ፖሎቲካዊ ንቕሓትን ብምክንያት ዝኣምን ፣ ብኣተሓሳስባ ስልጡን ስለዝኾነ እውን ከኸውን ኢለ እኣምን፡፡ ኣብቶም ሕሉፋት ጉባኤታት ብፍላይ መፈለምታ 1970 ዝነበሩ ጉባኤታት መላእ ህዝቢ ትግራይ አእምኒንካ ሽሾ በዝሒ ሰራዊት ደርጊን ክሳብ ኣፍንጭኡ ብዘመናዊ ዕጥቅታት ኣፅዋር ዕጡቅ ዝነበረ፣ከምኡ እውን ብኣመራርሓ ውትድርና ኣብ ዓለም ኣላው ካብ ዝባሃሉ ትምህርቲ ማእከላት ተምሂሮም ብዝወፁ ዝምራሕ፣ ብዕለማ፣ ብራእይ፣ ብቆራፅነት ዝተልዓለ ወነን ሓቦን ካብ ካልእ ንላዕሊ ዝወነነ ህዝብ ወዲብካ ደርጊ ምድምሳስ ይካኣል እዩ ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ሒዙ ኣብቶም ዝተገበሩ ጉባኤታት ብስምምዕነትን ብተቀባልነት ክውን ስለ ዝነበሩ እዩ፡፡

Videos From Around The World

 

በቲ ካልእ ጉዳይ ከዓ ምስ ካልኦት ውድባት ምሕዝነት ምምስራትን ሓይሊን ብበዝሒ ጥንኩር ንምኳን ፣ከምኡ አውን ነቲ ትግራይ ነፃ ምውፃእ ጥራሕ ደይኮነሲ መላእ ኢትዮጵያ ካብ ምንጋጋ ደርጊ ሓራ ንምውፃእ፣ኣብቲ ግዘ ምስ ዝነበሩ ወድባት ኢትዮጵያ ልፍንቲ ናይ ምግባር ብሱል ስራሕቲ ተሰሪሑ፡፡ ነዞም ውድባትን አውን ኣብዘካይዶ ጉባኤበተዓዳሚነት እናፀወዐ ነቲ ናሃቱ ሓሳብ፣ስትራተጂ፣ ፖሊሲ፣መትከል ተመክሮ ንኽወስዱ ብዘዴን ብልሓትን ሰፋሕቲ ዕማማት ፈፂሙ እዩ፡፡ አብቲ ጊዜ ዝተፈላለዩ ውድባት ኣብ ትግራይ መሰረት ጌይሮም ቃልሲ ምስ ዝጀመሩ ውድባት ንምቅርራብ ዝፈተኖ ዋላ እውን ውፅኢታዊ ተዘይኮነ፣በውሑሉል ወተሀደራዊ ጥበብ እተን ዘረግቲ ዝኾና ውድባት ፀራሪጉ ካብ ትግራይ ከልግሰን ዓወት ተጎናፂፉ እዩ፡፡

 

ውድብ ህወሓት እቶም ምስጢር ዓወቱ መብዛሕትኦም ውፅኢት ኣብቲ ጉባኤ ዝተወሰኑ መርገፂ ዝተወሰደሎም ሓሳባት እዮም ኢለ እኣምን፣ ንኣብነት ኣብ 1970 መወደአታ ኣብዝተፈጠረ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ምስቶም ካብ ምስረታ ጀሚሮም ዝመርሕዎ ዝነበሩ ብቁፅሪ ውሕዳት ዝኾኑ ተጋደልቲ ዝነበረ ፍልልያት ከምቲ ውድባት ኤርትራ ዝገብረዎ ብምምጥፍፋእ መፍትሒ ሕሳቤ ዘይኮነስ፣መድረኽ  ኣዳሊው ብሓይሊ ብረት ዘይኮነሲ ብሓይሊ ልዕልና ሓሳብ ብምኽታል ክፈትሖ ኪኢሉ እዩ፡፡

 

ኣብ 1970 መወደአታ በቲ ካልእ እቲ ሓይሊ ክኾነኒ ኢሉ ዝኣመኖ ህዝቢ ትግራይ ብተፈጥሮን በቲ ዝነበረ ስርዓትን ካልኦት ሓይልታት ክዘርይዎ ከለው ምስ ዓለም ለኸ ዝኾኑ ገበርቲ ሰናያት ትካላት ብምፅማድ ነቲ ዝነበረ ስእነት ርኹብነት ምግቢ ንምምላእ ዝገበሮ ፃዕሪ ክነኣድ ገይርዎ ዝሓለፈን ንህዝቡ ኣብ ቐውጢ ኩነታት ዓምዲን ኣያን ክኸውን ክኢሉ እዩ፡፡ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ብምውዳድ ሓገዝ ንኽረክብ ዝገበሮ መሪሓዊ ፅንሰ  ሓሳብ ውሉድ ሐሳብ ናይቶም ጉባኤ ምኳኑ ምስትዋስ የድሊ፡፡

 

 

መፈለምታ 1980 ኣብ ትግራይ ዝነበረ ኩነታት መቐይሮ ነጥቢ(turning point) ዝመፀአሉ ኩነት ነይሩ፡፡ ስርዓት ደርግ  ካብ ትግራይ ንሓሳብን ንሓዋሩን ከም ፃህያይ እኽሊ ተማሒው  ዝወፀአሉ ጊዘ ምብፅሑ ዘበሰረ ወቅቲ ነይሩ፡፡

ኣብ 1981፣1982 ውድብ ህወሓት ምስ ካልኦት ውድባት በምጥማር ግንባር ፈጢሩ፣ንማእኸል ሃገር ገስጋስ ዝተገበረሉ፣ ስርዓት ደርጊ ረምረም ዝበለሉ፣ሰፋሕቲ ግንባራት ዝተሰዓረሉ፣ ሀገር ካብ ጭቆና ናፃ ዝወፀአትሉ ታሪኽ ዝተመዝገበሉ እዋን ኮይኑ ሓላፉ፡፡ናይዚ ኩሉ ድምር ውፂኢት ውድብ ህወሓት ሒዛቶ ዝተላዓለት ዓለማ፣ራእይ፣ስትራቴጂ፣መትከል ፖሎቲካዊ ሳይነስን ኮይኑ እንረክቦ ጉዳይ እዩ፡፡ በቲ ሓደ መልክዑ ድማ ኣብቶም ዝግበሩ ዝነበሩ ጉባኤታት ዝመሓላለፉ ሓሳባት ብርሱን ወነ ተግባራዊ ንምግባር ህዝቢ አሜን ኢሉ ስለዝተቀበሎም እውን ክኸውን ይክእል እዩ፡፡

 

ድሕሪ ምውዳቕ ደርጊ፣ሀገር ምስ ካልኦት ውድባት ተዋሃሂዱ ንምምራሕ፣ዝተገበረ ጉዕዞ ምስቲ ዝነበረ ገዚፍ ፀገማት ተፃዊሩ በትረ ስልጣኑ ብምጥንካር፣ብፖሎቲካዊ ጥበብን ትዕግስትን መሰረት ብምግባር ሃገር ክትፈርስ ትክእል እያ ኢሎም ንዝተነበዩ ሀገራትን ምሁራን ኣካላት ኣሕፊሩ ብዓወት መሰስ ክብል ክኢሉ እዩ፡፡

ውድብ ህወሓት ምስ ካልኦት መሓዙት ወድባት ኮይኑ ፌደራል ስርዓት ምስ መስረተ፣ሕድሕድ ኣካል ፌደራል ዝኮነ ክልል ዓርሱ ሕገ መንግስቲ መሰረት ገይሩ ክልሉን ሃገሩን ከዕቢ፣ባህሉ፣ቋንቁኡን፣ሃይማኖታውዊን ክብሩን ንክከባከብን ከዕብን መሰል ተዋሂብዎ እዩ፡፡

 

ኣብቶም ዝሓለፉ ጊዚያት ቀለልቲ ዘይባሃሉ  ኣዎንታዊ ጎኒ ዘለዎም ነገራት ተመዝጊቦም እዮም ካብኣቶም ውሽጢ

ምድሓን ሃገር፡-ኣብቲ ካብ ስርዓት ሃፀይ ሃይለስላሴ ጀሚሩ ክሳብ ደርጊ ዝተፈጠሩ ሓይልታት ውድብ ነናይ ባዕሎም ኣከባቢ ሒዞም ክሳብ ምግንፃል ዝሓስቡ ዝነበሩ ኣካላት ዘተን ስምረትን ብምፍጣር ኣብ ክሊ ሓቋፊ ዝኮነ ፌደራል ስርዓት ንኽሕቆፉ ዝለዓለ ፃዕሪ ተገይሩ እዩ፡፡

ድሕሪ ምውዳቕ ደርጊ፣ ሀገር ክትፈርስ ትክእል እያ ኢሎም ንዝተነበዩ ሀገራትን ምሁራን ኣካላት ሓሳቦምን ግምቶምን በርዒኑ ክቀሪ ተገይሩ እዩ፣እዚ ክባሃል ከሎ ግን ዋላ ሓንቲ ድኹም ጎኒ ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን ሰፋሕቲ ፀረ ዲምክራሲ ተግባራት በቢክልሉ ተራእዩ እዩ፡፡ ነዚ ሃላፍነት መን ይወስዶ?

 

 ምድሓን ለውጢ ኢኮኖሚ ዕብየት፡-

ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓማውቲ ምንቅስቃስ ኢኮኖሚ ዕውት ብዝባሃል ክዓቢ ተገይሩ እዩ ኣብ መዳይ ምስፍሕፋሕ ኢንቨስትመንት፣ኣብ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት፣ኣብ ምምዕባል ዘበናዊ ንግዲ፣ ብፍላይ ከዓ እቲ ኢኮኖሚ ካብተን ካልኦት ሀገራት አፍሪካ ፍልይ ብዝበለ መልክዑ መብዛሕትኡ ብኢትዮጵያውን በዓል ሃብቲ ዝንቀሳቀሱ ምኳኖም እቲ ከይዲ ቀፃሊ ህልውና ዘለዎ ተስፋ ዝህብ ምኳኑ የርኢ ምክንያቱ ብደቂ ሃገር ስለዝውነን፣ከምኡ እውን ቡዙሓት በውልቀ ዝውነኑ ፋይናንሻል ትካላት ተመስሪቶም እዮም፡፡ ብተወሳኺ እውም ግዙፋት ፋብሪካታት፣ኢንዱስትሪ መንደር፣ዘመናዊ ሕርሻን መካናይዜሽን በውልቀ ኢትዮጵያውያንን ውጪ ዜግነት ብዘለዎም አካላት ተሰሪሑ እዩ፡፡ ናይዚ ኩሉ ምስጢር እቲ ውድብ ነዚ ዘቀላጥፍ ስትራቴጂ፣ፖሊስ፣አሰራርሓን ድጋፍን ስለዘስፈነ ይመስለኒ፡፡ እዚ ኩሉ ከምዘሎ ኮይኑ ግን ውድብ ኢህወዴግ ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ጊዜ ጀሚሩ ልዕሊ 50 ሚልዮኝ ሓዱሽ ትውልዲ ተፈጢሩ፣መብዛሕትኡ ከዓ ኣብ ዕድመ መንእሰይ ዝርከብ ንዚ ሐይሊ ኣብ ኢኮኖሚ ሕትኡ ንምምላስ ቀፃሊ ብዝኾነ ሜላ ሙሉእ ብሙሉእ ኣይተሰርሐሉን፡፡

 

ብሓፈሻ ካብቲ ጉባኤ ህወሓት መበል 13 ዝካየድ ብውልቀይ ዝፅበዮም ነገራትን ንቐፃሊ ዝትግበሩ ትልሚ፡-

ብመዳይ ተመረፅቲ፡-

 

v  ኣብቲ ንማእኸላይ ኮሚቴ ዝስየሙ ሙሉእ ብሙሉእ ዝተመሃሩን ፖሎቲካዊ ዓቅምታቶም ነቲ ክልል ጥራሕ ዝፀልው ጥራሕ

ዘይኮኑስ ብሃገር ደረጃ ፅዕንቶ ፈጠርቲ ክኾኑ ኣለዎም፣

 

v  ከምኡ አውን ዝስየሙ ሰባት አባለት እቲ ሓዱሽ ትውልድቲ ተረከብቲ ነዞም ቀዳሞት ብዝጥዓዓም ከይዲ ክኾኑ አለዎም፣

 

v  እዞም ዝምረፁ ኣባለት ንዝቢ ትግራይና ዓዶምን ከገልግሉ ዝክእሉ ተባሂሉ ቅድመ ግምት ዝግበረሎም ክኾኑ አለዎም፣

 

v  እዞም ዝምረፁ እቲ ሓዱሽ ትውልድቲ ዝኾኑ ኣካለት በቲ ነባር ተጋዳላይን ኣብ ሓላፊነት ደረጃ ዝነበሩ ምጥዕዓም ብዝተመልኦ ሓገዝ ንኽረከቡ ዘኽእል ኣሰራርሓ ክዝርጋሕ አለዎ፣

 

v  ከምቲ ማርቆስ ዱርሃም ምሁር ኣመሓዳድራ ሳይነስ ዝብሎ እቶም ዝምረፁ፡- ህዝቢ ዘድምፁ(ኣድመፅቲ ሰባት)፣ናይ ተግባር ሰባት ከምኡ እውን ብፍልጠት፣ክእለት፣ልምዲ ዝበሰሉ ሰባት ኽኮኑ ኣለዎም፣

 

v  ኣብቲ ንማእኸላይ ኮሚቴ ዝስየሙ ኣካላት ዘመነ ፃኒሕቶም መለኮታዊ ዕድመ (ፓትርያሪካዊ ዕድመ) ክኾን የብሉን ዘመነ ገደብ ክቕመጠሉ ኣለዎ፣

 

 

ብመዳይ ምሕዝነት ውድባት ዘሎ ከይዲ፡-

 

v  ከምቲ ሰለስተ ፣አርባዕተ ዓመታት በሃገር ደረጃ ንዝተፈጠረ ቅልውላው ፖሎቲካዊን ፀጥታን በቢ ክልሉ ንዝተራእየ ፀገም እቲ

መንእሰይ ተሓታቲ ዝገበረ ንውድብ ህወሓት እዩ፡፡ ምክንያት ናይዚ ድማ ኣብተን በርቲዑ ህውከት ዝተረኣየለን ክልላት

ዘለው መራሕቲ ነቲ ህዝቢ ከእምኑ ኣይካአሉን ወይ ድማ ካልእ ዓለማ ነይርዎም እዩ ከምቲ ኣቦ ቐሺ እያ ዝበልዕዎስ ኣደይ ኢታይ የጉስዐን ከምዝባሃል፣ነተን ክልላት ዝመርሑ ኣካላት ይውረድሉና ኢልካ ካብ ምሕታት ወያነ ይውረድ ዝብል ሕቶ ገኒኑ ዝወፀአሉ ምስጢር ውድብ ህወሓት ኣብዚ ጉባኤ ብዕሙቀት ከምርምሮ ይብባእ፣

 

v  ምሕዝነት ምስ ውድባት ኣብ ዓለማ፣ናይ ትግራይ ጥቅሚ ዝሓለወ፣ብርእዬተ ዓለም፣ስትራቴጂ፣ፖሊስ፣ሕግን አሰራርሓን ክመሳሰልዎ ምስ ዝክእሉ ውድባት ግንባር ምፍጣር እምበር ኣብ አዋን ቀውጢ ሰዓት ምስ ዝከድዑ ምሕዝነት ክምስርት የብሉን፣ ወይ ከዓ ኣብዚ ጉባኤ እምነቱ ኣነፂሩ ክወፅእ ኣለዎ፣

 

v  ምስ ህዝቢ ኤርትራን ውድባትን ዘለዎ ርክብ ነፂሩ ከክምጥ ይግባእ፣

 

v  ኣብዛ ሀገር ምስ ዝርከቡ ተወዳደርቲ ውድባትን ፓርቲታትን ዝህልዎ ርክቢት ፀላኢ ዘፍርይ ከይዲ ዘይኮነሲ ፈታዊ ዘብዝሕ ክኸውን ኣለዎ፣

 

v  ምስኩለን ጎረባቲ ሃገራትን ዝህልዎ ርክብ ህዝቢ ብዕሙቀት ክሪኦ ኣለዎ፣

 

 

 

ብመዳይ ምሕደራ ህዝቢ፡-

 

v  ብፍላይ ዝሓለፉ ክልተ ዓሰርተታት ዓማውቲ ዝነበሩ ምሕደራ ህዝቢ ዝዓይነቱ ክድገም የብሉን፣ ኣብዚ ቦታ ክቅመጡ ዝግብኦም ሰባት ካብ ዝነኣሰት ቑሸት ክሳብ ክልል ቢሮታት ዝቅመጡ ንህዝቢ ከገልግሉ ዝኽእል ዓቅሚ፣ክእለት ፣ፍልጠት፣ልምዲን ፖሎቲካዊ ብስለትን ሜላን ዘለዎመወ ክኾኑ ኣለዎም፣

 

v  ሓለፍነቶም ኣብዘይዋፅኡ አካላት ተሪር ተሓታትነት ስርዓት ክሰፍን ኣለዎ፣

 

v  ፍትሒ፣ማዕርነት፣ግልፅነት፣ልዕልና ሕጊ፣ነፃነት፣ብዝለዓለ ኩነት ክኽበሩ ኣለዎም፣

 

ብመዳይ ኢኮኖሚ፡-

 

v  ነቲ ህዝቢ በቢ ከባቢኡ ክስማማዕ ዝኽእል ቅዲ ኢኮኖሚ ንክህሉ ምግባር፣

 

v  መብዛሕትኡ ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ዝነጥፍ ህዝቢ ምስ ምኳኑ፣ዝናብ ጥራሕ ተፀብዩ ዘምርት ጥራሕ ዘይኮነስ ብዝተፈላለየ ሜላ ሙሉእ ዓመት ኣፍራዩ አካል ክኸውን ምግባር፣

 

v  እቲ ሓረስታይ ኣብ ምምዕባልን ምህጣር ሃብተ እንስሳ ክሳተፍ ዓብይ ግንዛበ ክህልዎ ምብባር፣

 

v  እቲ ሓረስታይ ዝረኸበን ጥሪት ቁጠባ ባህሉን ከዕቢ ዓብይ ናይ ምንቓሕ ካብ ቑሸት ጀሚሩ ክሳብ ላዕሊ ስራሕቲ ክስራሕ ኣለዎ፣

 

v  ኣብ ዕደና መዓድን ዝነጥፉ ሰበ ሀፍቲ ናይ ምትእልላሽ በወፃኢ ሀገርን በውሽጢ ሀገር ክስራሕ አለዎ፣ምክንያቱ እዚ ስራሕ ቡዙሕ ሓይሊ ሰብ ናይ ምሓዝ ስፍሓት ስለዘለዎ ስእነት ስራሕ ንምፍታሕ ዝለዓለ እጃም ስለዘለዎ፣

 

v  ኣብ ንጥፈት ቱሪዙም ብዝለዓለ ትኹረት ክስርሓሉ ኣለዎ፣

 

v  ምስዚ ሕጂ ዘሎ ፅቡቕ ኣጋጣሚ ንወደባት ኤርትራ እቲ ኣከባቢ ቀረባ ምስምኳኑ ሰበ ሃፍቲ እዛ ሀገር ውሕስና ተሰሚዒዎም ክነጥፉ ዝለዓለ ስራሓቲ ክትግበር ኣለዎ፣

 

v  መንግስቲ ክልል ትግራይ ንበጀትና ንካፒታል ዝወፅእ ገንዘብ ብዝለዓለ ኦዲታዊ አሰራርሓ ክሕገዝን ጥበባዊ ብዝተመልኦ ቁፅፅር ክግበረሉ አለዎ፣

 

v  ኣብ ዕሸል ከተማታት ጀሚሩ ክሳብ እተን ገዘፍቲ ከተማታት ዘሎ ነባሪ ህዝቢ ዝሓቁፍ ምንቅስቃስ ኢኮኖሚያዊ ስታፌ ክህሉ ኣለዎ፣

 

ብመሰረተ ልምዓት ዘርፊ፡-

 

v  ምሃብ ትምህርቲ ኣብ ኩለን ቦታታት ክወሃብ ኣለዎ፣ንዕድመ ትምህርቲ ዝበፅሐ ዜጋ ክመሃር ኣለዎ፣እቲ ዝወሃብ ትምህርቲ ካብ ታሕቲ ክሳብ ላዕለዋይ ብርኪ ብፅሬት፣ብጥንቃቀን ክወሃብ ኣለዎ ፣

 

v  ንህዝቢ ፅሩይ ማይ ናይ ምቅራብ ስራሕቲ ክስራሕ ኣለዎ፣

 

v  ጥዕና ጣብያን ሆስፒታላትን ክስፍሕፋሕ ምግባር፣

 

v  ትግራይ ብመንገዲ፣ ዓይኒ ዓራት ምግባር፣

 

v  ቴክኖሎጂ ፍልጠትን ማእኸላት ክስፍሕፋሕ ምግባር፣

 

 

v  ህንፅት ኢኮኖሚ መንደር ምምስራት

 

v  ህንፀት ኮለጃት፣ዩኒቨርስትን መውሀቢ ስልጠና ማኽከላት ክስፍሕፋሕ ምግባር፣

 

v  ማእኸላት ስፖርት ክጣየሹ ምግባር፣

 

v  ማእኸላት ስነ ጥበብ፣ስነ ፅሑፍ፣ስነ ግጥሚ፣ተዋስኦ፣መፍረይቲ ድምፃውያን ክጣየሹ ምግባር ወይ ኣብዚ ንዝነጥፉ ምብርትታዕ፣

 

 

 

                   ተፅሓፈ፣ ብኪን  ኣርማህ

                   ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ

                   14.1.2011 ዓ/ም

Back to Front Page