Back to Front Page


Share This Article!
Share
ጉባኤ ህወሓትን ትፅቢት ህዝቢ ትግራይን

ጉባኤ ህወሓትን ትፅቢት ህዝቢ ትግራይን

 

ፍስሃ መረሳ 9/25/2018

Email – fissehakebedew@yahoo.com

 

ብልሙድ ዝካየዱ ጉባኤታት ንሓደ ዕላማ ዝተወደበ ፓርቲ በቢመድረኹ ዘለው ናይ ህዝቢ ጠለባት ብብቅዓት ክምልስ ዘኽእሎ ስትራቴጂካዊ ኣንፈታት ዘነፅሩሉን ንልኡኹ ብብቅዓት ንምፍፃም ዘለዎ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ዓቅሙን ቁመንኡን ብዝርዝር ፈቲሹን ገምጊሙ ንቀፃሊ ዝፅበዮ መድኻዊ ዕማም ዘለዎ ድልውነት ዘረጋግፀሉን ንመላእ ህዝቢ ኣብ ዙርያ መስመሩ ንምስላፍ ዘኽእሉ ዓበይቲ ውሳነታት ዘሕልፈሉ ዝለዓለ ግምትን ቦታን ዝወሃቦ ናይቲ ውድብ ዝለዓለ መድረኽዩ ፡፡

በዚ አንፃር ህወሓት ከም ውድብ ካብ ዝምሰረት ጀሚሩ ሕሉፋት ጉባኤታት በቢመድረኹ ንዝነበሩ ፖለቲካዊ መድረኻት ዝምጥን ውሳነታት ብምሕላፍ እቲ ውድብ ካብ ሓደ መድረኽ ናብ ካሊእ መድረኽ ብብቅዓት ንምስግጋር ዘኽእሎ ዓበይቲ ውሳነታት ዝውሰንሉ ናይ ጉባኤ መድረኻት እናካየደ ከምዝመፀን እዞም ጉባኤታት’ውን በቢምዕራፉ ነናይ ባዕሎም ታሪኽ አመዝጊቦም ዝሓለፋን ናብቲ ሐዚ በፂሕናዮ ዘለና መድረኽ ቃልሲ ክንበፅሕ ዝገበሩን ምኻኖም ሕሉፍ ማህደር ቃልስና  ዝምስክሮ ሃቂ እዩ ፡፡
ኣብዝሐዚ እዋን ዝካየድ ጉባኤ’ውን ከምቶም ሕሉፋት ጉባኤታት ነቲ ብቀፃሊ ዝፅበየና ዘሎ መድረኽ ቃልሲ ብዓወት ንምዝላቅ ክንክእል ከም መቐይሮ ነጥቢ ኮይኑ ከግልገል እዩ ትፅቢት ዝግበረሉ ፡፡ በዙይ አንፃር ብመንፅር ናይ ህዝቢ ትግራይ፡ትፅቢትን ዕውት ጉባኤ ክኸውን ተኾይኑ ዝስዕባ ጉዳየት ብትኩረት ክረአያ አለወን ፡፡

Videos From Around The World

1-   እቲ ዘሎ ናይ ኣመራርሓ ክፍተት በዘይምንም ምስኽኻፍ ኣብቲ ጉባኤ ቀሪቡ ብግልፂ ቀሪቡ ክግምገም ምግባር

ቅድሚ ኹሉ ህወሓት ተፀዋዕነቱ ንህዝቢ ትግራይ ከምዝኾነ ንማንም ግልፂ እዪ ፡፡ ዳኝኡ'ውን ህዝቢ ትግራይ እዩ ፡፡ ካብዙይ ብምብጋስ እዚኣ ንውሽጥና ንግበራ ፀላእትና ወይ ተቃወምትና ከይሰምዕዎ ብፍላይ ምስቲ ሐዚ ዘሎ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ብምንፅፃር ንባዕልና ጥራሕ ዝበሃሉ ነገራት በፍፁም ክህሉው አይብሎምን ጥራሕ ዘይኮነስ እዚ ኣተሓሳስባ እዙይ ዘስጉም ሓይሊ ተሃሊዩ'ውን ወይ እቲ ፀገም ተተቃሊዑ ኣነ ቦታ ኣይረክብን ኢሉ ዝስከፍ ክኸውን ኣለዎ ወይከዓ ኮነ ኢሉ እቲ ውድብ በህዝቢ ተቀባልነት ከይረክብን እቲ ዘሎ ጥርጥር ክቅፅል ዝደሊ ዘይወያናይ ሓይሊ ዝሕዞ መርገፂ እዩ ጥራሕ እዩ ክኸውን ዝክእል ፡፡ ሰለዚ ከም ውድብ ነቲ ሐዚ አብ ሃገርና ተፈጢሩ ዘሎ ሕማቅ ፖለቲካዊ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ ህዝቢ ትግራይ ዘሎ ሰፊሕ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶን ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ሳዕቤንን ሃገራዊ ቀውስን አብ ግሞት ብምእታው መንቀሊ ናይ ኩሎም ፀገማት ናይ መሪሕነት ጉድለት ከምዝኾነ አብቲ ጉባኤ ቀሪቡ እቲ መሪሕነት ከቢድ ጥፍአት ከምዝፈፀመ ንባዕሉ ተቀቢሉ ንህዝቢ ትግራይ ብግልፂ ይቅርታ ክሓትት ይግባእ ፡፡

2-   ናይ ምትክካእ መስርሕ ብብቅዓት ምፍፃም

ከም ውድብ ነቲ ቀፃሊ ዝፅበዮ ዘሎ መድረኽ ቃልሲ ብብቅዓት ክወፆ እንተኾይኑ እስትራተጂካዊ ኣመራርሓ ዝህብ ብቁዕ መሪሕነት ክረክብ አለዎ ፡፡ እዙይ ብክልተ መንገዲ ክፍፀም ዘለዎ እዪ ዝኸውን ፡፡ ቀዳምነት ንብዙሕ ዓመታት ስልጣን ከምርስቲ ገይሩ ሒዙ ዝፀንሐ ናይ መሪሕነት ዓቅምታቱ ዝፀንቀቀን ገሊኡ ብኔትዎርክን ሕሽክርናን ብቤተሰባዊ ምትእስሳርን ኣብቲ ናይ አመራርሓ ቦታ ዝፀንሐ ብዘይወዓል ሕደር  ነቲ ሓዱሽ  ቦትኡ ክለቅቅ ኣለዎ ፡፡ ሰለዚ ካብቲ ነባር ውሑዳትነ ምሩፃትን ናይ ምቕላስ ተራ ክፃወቱ ዝኽእሉ በህዝቢን አባልን ዝለዓለ ተቀባልነት ዘለዎም ጥራሕ ክቅፅሉ ይግባእ ፡፡
እቲ ካሊእ ስራሕ ካብቲ ሐዱሽ ሓይሊ መንአሰይ ብበዝሒ ክኣቱን ብቀጥታ ነቲ ናይ ኣመራርሓ ቦታ ክርከቦ ምግባርን ይኸውን  ፡፡ አብዙይ ንቲ ሓዱሽ ካብ ምጥርጣር ዝነቅሉ ዝተፈላለዩ ምክንያት እናቆለልካ ንምትራፍ ዝግበር ፃዕሪ ኣብዚ ጉባኤ እዙይ ብመሰረቱ ክስበር ዘለዎ እዩ ዝኸውን ፡፡ በዙይ ህወሓት ኣብዚጉባኤ እዙይ ስትራቴጂካዊ ኣመራርሓ ወኒኑ  ክወፅእ ምግባር ናይ ኩሉ ፈታዊ ትፅቢት እዩ ፡፡

3-   ነቲ ሐዚ ዘሎ ሃገራዊን ክልላዊን ፖለቲካዊ ኩነታት ብአግባቡ ተረዲኡ ንፁር ናይ ቃልሲ አንፈት ዝሕብር መድረኽ ክኸውን ትፅቢት ይግበረሉ

ብኹሉ ገፅ እንትምዘን ዘለናሉ ፖለቲካዊ ኩነታት ቅጥዑ ዝጠፍኦን ፅባሕ እንታይ ክፍጠር ይኽእል ንምግማቱ ብጣዕሚ አሸጋሪ ዝኾነሉ ኩነታት ከምዘለና ፍሉጥ ኮይኑ ነዚ ኩነታት እዙይ ከመይ በዲህና ንወፅእን ዓቅምታትና ከመይ ነተኣኽኽብን ዘለውና መማረፂታትን በትክክል ተነፂሮም ኣእላፍ ህዝብታት ኣብ ጎኒ እቲ ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመር ንምስላፍ ዘኽእል ዝተተንተነ ነቲ ዘሎ ህልዊ ነባራዊ ኩነታት ዝገልፅ ናይ ቀፃሊ ስትራቴጂን ስልትን ኣነፂሩን አፅዲቁን ክወፅእ ትፅቢት ይግበረሉ ፡፡

 

4 - ናይ ክልልና ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ተወዳዳራይነትን ዘዕቢ ልምዓታዊ መደብ ዝሕንፀፀሉ ጉባኤ ክኸውን ይግባእ

አብዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ብዝተገበረ ምርብራብ በቲ ኽነመዝግቦ ዝነበረና ደረጃ ለውጢ አምፂእና ኢና ዝበሃል እኻ ተዘይኮነ ንቀፃሊ መንጠሪ ክኸውን ዝኽእል ናይ ልምዓት ስራሕቲ ብፍላይ ኣብ ናይ መሰረተ ልምዓት ስራሕቲ ዘይነዓቅ ለውጢ ከምዝተመዝገበ ማንም ዝምስክሮ ሃቂ እዪ ፡፡ ብካሊእ ገፅ ዝመፃእናዮ ጉዕዞ እንትረአ ግና ብምክንያት ናይ ኣመራር ጉድለት ከም ክልል ብቡዙሕ መዳያት ድሕሪት ዝተረፈን ናይ ህዝቢ ዓቅምታት ብዝግባእ ተጠቂሙ ዝድለ ዕብየት ከምፅእ ዘይከኣለ ንባዕሉ ብናይ ሓሶት ሪፖርት እናተጎልበበ ዜጋታት ካብ ናይ ድኽነት ዓንኬል ከይወፁ ዝገበረ ክልል ሰለዝኾነ ነዙይ ንምክሕሓስ ዝተፈለየ ስራሕ ክሰርሕ ዘለዎ እዩ ዝኸውን ፡፡ በፍላይ ኣብዝሐዚ እዋን ብዘሎ ክልላዊን ሃገራዊን ኩነታት በቲ ዝበረና ፍጥነት ጥራሕ እናተጓዓዝና ምቅፃል ኣብ ዘይንኽእለሉ ፖለቲካዊ ኩነታት ከምዘለና ምርዳእ የድሊ ፡፡

ሓደን ቁልፊን ኣብ አካይዳና ለውጢ ዘድልየሉ መሰረታዊ መልዐሊ መረዳእታታት ከምዝሕብርዎ ትግራይ ቀሊል ዘይበሃል ቁፅሪ ኣብ ትሕቲ ፍፁም ድኽነት ዝነብር ህዝቢ ዘለዎ ክልል ምኻኑ ዝፍለጥ እዩ ፡፡ እዚ ውፅኢት እዙይ ብጣዕሚ ዘሕፍርን ነቲ ዝመርሕ ዝነበረ ውድብን መንግስትን እውን ዘጥይቆ ጉዳይ እዩ ፡፡ ሰለዚ እዚ ሕማቅ ገፅታ እዙይ ዘይሩ ዘይሩ ከም ህዝቢ ብሄራዊ ክብርናውን ዝትንክፍን ጉዳይ ምኻኑ ዘየከራክር ጉዳይ እዩ ፡፡ ልዕሊ ርብዒ ናይቲ ክልል ህዝቢ ናይ ልመና ስርናይ ዘቋምት ክሳዕ ዝኾነ ብዝኾነ መዐቀኒ ተዝናኒካ ወይ የርክበሉ እየ ኢልካ ምቅፃል አይከአልን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብዝሓለፋ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ዝተርአየ ቀውሲ ሐዝውን ክቅፅል ዕድል ምሃብን ከም ህዝቢ ህልውናና ኣብ ሓደጋ ምውዳቅ እዩ ክኸውን ፡፡ ሰለዚ ቀፃሊ ጉዕዞና ነዙይ ዝተረደአ ክኸውን አለዎ ዝብል እዩ ኣብቲ ጉባኤ ክስመረሉ ዝግባእ ፡፡

እቲ ካልአይ መሰረታዊ ምክንያት እቲ ሐዚ ዘሎ ዓለማዊን ሃገራዊን ፖለቲካዊ ኩነታት ዝፈጥሮ ዘሎ ተፅዕኖ ምምካት ኢኮኖሚያዊ ዓቅምኻ ካብ ምድልዳል ወፃኢ ክሕሰብ ኣይክእልን ፡፡ ህዝቢ ትግራይ ትማሊ ዝሰዓሮም ሓይልታት ቂሞም ኣብ ኩርምቶሞ ቀርቂሮም ፀኒሖም ሎሚ ዘሎን ዘየሎን ሓይሎም ብምትእኽኻብ ረኸብናዮ ሰኣናዮ ንዚ ህዝቢ እዙይ ነዳኽመሉ ጊዜ ሎሚ እዩ ዝሐሸ ኢሎም ይኹነሎም አይኹነሎም ከዳኽምዎ ብፍላይ እቲ ናይ ትምክሕቲ ሓይሊ ብፖለቲካ ከምህዝቢ ነፂልካ ንምቃዕ ብኢኮኖሚውን ንምድኻም ግልፂ ኩናት ኣብ ዝአወጅሉ እዋን ሰለዘለና ነዙይ ሲዒርና ክንወፅእ ተኮይና ቁጠባዊ ዓቅምናን ተወዳዳራይነትናን ንምዕባይ ዘኽእሉና መደባት ብዝተፈለየ መንገዲ ብምሕንፃፅ ቀልጢፍካ ናብ ተግባር ምእታው ዘይምእታውን ናይ መማረፂ ጉዳይ ዘይኮነስ ናይ ሞትን ሕየትን ጉዳይ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡

እዙይ ዝፍፀም ከዓ ነዙይ ተግባራዊ ንምግባር ዘኽእሉ ጭቡታት መደባት ብምውፃእ ስለዝኾነ ብፍላይ ኣብ ናይ ሕርሻ ስራሕትና ትራንስፎርሜሽን ንምርግጋፅ መፍረይነት ንምዕባይ ዘኽእሉ ቀዳምነት ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ናይ ጠሊ ሕፅረት ፀገም ኣብ ግምት ዘእተወ በምርምርን መፅናዕትን  ዝተደገፈ ናይ ሕርሻ ዕብየት ዘረጋግፁ መደባት ምሓዝ ዝተፈለየ ትኩረት ክወሃቦ ዝግቦኦ እዩ ዝኸውን ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ሕርሻ ዝተፈለየ ትኩረት ዘድልዮ ክሳዕ ሐዚ ብዘለና ፖተንሻል አንፃር ብአግባቡ ዘይተጠቀምናሉ ልምዓት ሃብቲ እንስሳት ዝተፈለየ ትኩረት ብምሃብ ንሰደድ ማእኸል ዝገበረ መደብ ብምሓዝ ናይቲ ክልል ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ንምርግጋፅ ብዝለዓለ መንገዲ ምርብራብ ንፅባሕ ዘይበሃል ውራይ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡

ካሊእ ብትኩረት ምርአይ ዘድልዮ ናይ ክልልና ኢንሸስትመንት ዝሞልከት ኮይኑ ከም ክልል ተወዳዳራይነትና ብምዕባይ ናይ ደገን ናይ ውሽጥን ካፒታል ፍስት ናብ ክልልና ክውስኽ በምግባር ብጠቅላላ እቲ ናይ ኢንዳስትሪ ሴክተር ክሰፍሕን ክጠናኸርን ንምግባር ዘኽእሉና ኣብ ግልጋሎት አወሃህባና ናይ መሰረተ ልምዓትን መሬትን ቀረብናን ዘለው ማሕንቆታት ብምፍታሕ ብተነፃፃሪ ኣብ ሓፂር ጊዜ ታይ ሰሪሕና ጭቡጥ ለውጢ ክነምፅእ ንኽእል ዝብል ብዝምልስ መንገዲ ሓዱሽ ናይ ለውጢ ኣንፈትን ጉዕዞን ምቅያስ ካብዚ  የድሊ ፡፡

5- ፅርየት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ዘኽእሉ መደባት ምሕንፃፅ

ትምህርቲ መሰረት ናይ ኩሉ ምዕባለ እዩ ፡፡ እቲ ሐዚ ዓለምና በፂሓቶ ዘላ ዝለዓለ ጠርዚ ምዕባለ መሰረቱ ትምህርቲ እዩ ፡፡ ቅኑዕ ናይ ትምህርቲ ፖሊሲ ሓንፂፆም መላእ ሕብረተሰብ ብምንቅስቃስ ኣብ ዓለም ተኣምራዊ ለውጢ አረጋጊፆም ዝበሃሉ ኩሎም ብልሙድ ዝማዕበሉ ዓድታት እናተብሃሉ ዝፅውዒ ሃገራት ናይ ምዕባልኦም ቀንዲ ምሽጥር ኣብ ትምህርቲ ዝነበሮም ልዑል ትኩረት ምኻኑ መዛግብቲ ታሪኽ ይሕብሩ ፡፡

ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ኣብ ሃገርና ዘሎ ናይ ትምህርቲ ከይዲ እንትረአ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ብመንፅር ናይ ትምህርቲ መሰረተ ልምዓት ምዝርጋሕ ዝተኸደ ርሕቀት ብጣዕሚ ዝነኣድ እዩ ክበሃል ይከኣል ፡፡ ምንም ናይ ትምህርቲ ጭላንጭል ዘይነበሮም ብፍላይ ተረሲዖም ዝነበሩ ናይ ገጠር ከባቢታት ምስ ብዙሕ ፀገማቱ ዋላእንተኾነውን ህፃናት ኣብ ቀረበኦም ክመሃሩ ምኽኣሎም ክቃለል ዘይግቦኦ ዓብይ ዓወት እዩ ፡፡

ትምህርቲ ብመንፅር ናይ ክልልና ሃገርናን ኢኮኖሚያዊ ማሕበራዊን ፖለቲካዊ ለውጥታት በምርግጋፅ አንፃር ክሳዕ ሐዚ ዝመፃእናዮ ጉዕዞ እንተረአ ግና መሰረታዊ ጉድለት ከምዘሎዎ ተገምጊሙ ዝሓደረ ጉዳይ እዩ ፡፡ ናይ ክልልና ኩነታት ፍልይ አቢልና እንትንርኢ ተላና ኣብ ፅርየት ትምህርቲ ብዝነበረ መሰረታዊ ናይ አመራርሓ ፀገም ክሳዕ ሐዚ ዘሎ አፈፃፅማና ብዝኾነ ይኹን መዐቀኒ ዘይቅቡልን ንዓና ዘይገልፅን እዩ ፡፡ እቲ ቀንዲ ፀገም ፖሊሲ ትምህርቲ ብብቅዓት ብምትግባር እቲ ዜጋ ንዝተምሃረሉ ደረጃ ብክእለት ብፍልጠት ብኣተሓሳስባ ብቁዑ ኮይኑ ክህነፅ ዘይምኽኣሉ እዩ ፡፡ ኣብ ክንድኡ ብናይ ሓሶት ሪፖርት ኣብ ባይታ ዘየለን ፍፁም ክእመን ዘይክእል ልዕሊ 80 ሚኢታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ክልልና ሞዴል ኮይነን እየን እናተብሃለ ብተግባር ግና ብናይ ተፈጥሮ ሳይንስ ዘሎ ናይ ክልልና ውፅኢት ብጣዕሚ ዘሕፍርን ከም ክልል ተወዳዳራይነትና እንትምዘን እውን ብኡ መጠን አዕርዩ ዝወረደሉ ኩነታት ከምዘለና ንኹሉ ናይ ኣደባባይ ምሽጥር እዩ ፡፡

በዚ አንፃር ቅድሚ ኹሉ እዚ ድኹም ክልላዊ ናይ ትምህርቲ ውፅኢትና ብግልፂ ንምንታይ ናብ ዙይ ከምዝወደቅና ከም ሓደ ዓብዪ ኣጀንዳ ቀሪቡ ንቀፃሊ ናብ ዝሐሸ ለውጢ ክወስደና ብዝኽእልን  እቲ ዝነበረ ፀገም ብፍፁም ክድገም ከምዘይብሉን ኣብዙይ ዝረአ ዝኾነ ይኩን ፀገም ብህልውና ህዝቢ ትግራይ ምቅላድ ከምዝኾነ ብዝግባእ ኣስሚርካ ምሕላፍ የድሊን ይግባእን ፡፡ ሐዚ ኣብዚ መዳይ መሰረታዊ ዝላ ንምሞፃእ ክተሓዙ ዝግቦኦም መደባት ንምንፃር ብተወሳኺ ከም መበገሲ ክውሰድ ዝግቦኦ ጉዳይ ኣብ ቀረባና ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ይኹን ኣብ ውሽጢ ሃገርና ሐዚ ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ኣዝማምያ ብዝግባእ ተንቲንካን ተረዲእኻን ነዙይ ተሓሳቢ ዝገበረ መደብ ምሓዝ አዕሪዩ ጠቃሚ እዩ ዝኸውን ፡፡ ከም ሃገርና ብዘይካ ትምህርቲ ክንልወጥ አይንኽእልን ዝብል ከምዘለዎ ኮይኑ ንሕና ኣብዚ ሐዚ እዋን ንትምህርቲ በዙይ ጥራሕ አይኮናን ክንሪኦ ዝግበአና ፡፡

ኣብቲ ሐዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሃገራዊ ኩነታት ኮይንካ እንትረአ ብመሰረቱ ህዝቢ ትግራይ ከም ሃገሩ ተመዓራርዩ ኮሪዑ ብማንም ናይ ደገን ናይ ውሽጥን ፅግዕተኛ ሓይሊ ዘይድፈር ህዝቢን ክልልን ኮይኑ ክቅፅል ተኮይኑ ኣብዝ መዳይ ዝህልወና ብልጫ መተካእታ ዘይብሉ እዩ ዝኸውን ፡፡ ውድድርና ሎሚ ንውሽጥና ዘይኮነስ በኣህጉራዊን ዓለማዊን ክኸውን ተዘይኪኢሉ በቲ ሐዚ ዝረአ ዘሎ አዝማሚያ ነቲ ዝገጥመና ቀፃሊ ፈተና ብዘተኣማምን መንገዱ ንምዝላቅ አፀጋሚ እዩ ክኸውን ጥራሕ ዘይኮነስ ብዝመፅእ ሓያል ንፋስ ተደፊእኻ ምውዳቅን ሸብረኽ ምባል'ውን ክህሉ ከምዝኽእል ብኣግኡ ምእማትን አቀዲምካ መፍትሒ ምቅማጥን ይግባእ ፡፡

ሎሚ ከቢርካ ክትነብርን ኣብ ዝኾነ መድረኽ ተደማፅነት ክህልወካን እንተኾይኑ ኢኮኖሚያዊ ጭዋዳኻ ምጥንኻር ወሳኒ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡ እዙይ ከዓ ብዘይካ ብቁዕ ብፅርየትን ብበዝሕን ዝለምዐ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ምፍጣር ዝሕስብ አይኮነን፡፡ ሰለዚ ኣብዚ ጉባኤ ንትምህርቲ ዝተፈለየ ትኩረት ምሃብን ዘይምሃብን ንዓና ብዝህልዎ መሰረታዊ ትርጉም ተመዚኑ ዝላ ኣብ ናይ ትምህርቲ ልምዓት መደብ ከመይ ነረጋግፅ ዝብል ብብቅዓት ክምለስ ምግባር ናይ ኩሉ ህዝቢ ትግራይ ባህጊን ድሌትን ምኻኑ ንኹሉ ግልፂ እዩ ፡፡

6- ህንፀት ስርዓት ዴሞክራሲ ናይ ኩሉ ስራሕትና መጠንጠኒ ገይርካ ምውሳድ 

ብጭቡጥ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ኩነታት ናይ ዴሞክራሲ ሕቶ ናይ ህልውና ጉዳይ እዩ ተባሂሉ ዝውሰድ ምኻኑ ብዙሕ  ዘከራኽር ኣይኮነን ፡፡ እዙይ ዝኾነሉ መሰረታዊ ምክንያት እዛ ሃገር ብዘለዋ ታሪኻዊ አመፃፅኣን በወድዓዊነቱ ናይ ብሄርን ብሄረሰብን ዓዲ ክሳዕ ዝኮነት ነዙይ ከተኣናግድ ዝኽእል ስርዓት ዴሞክራሲ ካብ ምህናፅ ወፃኢ ከም ሃገር ምቅፃል ሰለዘይከኣል ምኻኑ መላእ ህዝቢ ተቐቢልዎ ኣብ ህገ መንግስቲ ሃገርናውን ብግልፂ ሰፊሩ ዝሓደረ ጉዳይ እዩ ፡፡

ኣብ ክልልና ይኹን ኣብ ሃገርና ዴሞክራሲ ንምስፋሕን ንምዕሟቅን ተተደልዩ ናይቲ ዝመርሕ ዘሎ ገዛኢ ፓርቲን ኣብ ስልጣን ዘሎ  መንግሥቲን  ዝለዓለ ቁርፀኝነት ዝሓትት እዩ ዝኸውን ፡፡ ናይ ዴሞክራሲ ሓደ መሰረታዊ መግለፂኡ ከዓ ህዝቢ በዓል ዋና ናይቲ ስርዓት ብምግባር መንግሥቲ ኣብ ትሕቲ ናይ ህዝቢ ቁፅፅር ክኣቱ ምግባርን ዘይምግባርን ቁልፊ መለኪዒ እዩ ፡፡ ዴሞክራሲ ማለት ኣብ አደባባይ ወፂእኻ ንመንግስቲ ምንቃፍ ወይ ምቅዋም ጥራሕ ዘይኮነስ ህዝቢ ነቲ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝሐዘ ሓይሊ ባዕሉ ብዝተኸሎ ህገመንግስታዊ ስርዓት ኣቢሉ ተቆፃፂሩ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ዜጋታት ዘረጋግፅ ኢኮኖሚ ክህነፅ ዝገብር ወሳኒ ተሳትፎ ክህልዎ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ማለት እዩ ዝኸውን ፡፡ በዙይ ኣንፃር ብዙሓት መንግስታት ዝለዓለ ፈተና ዝኾኖም ህዝቢ በዓል በዓል ዋና ናይቲ ሰርዓት ከኽውን ንሶም ሙሉእ ንሙሉእ ኣብ ትሕቲ ናይ ህዝቢ ውደባታት ቁፅፅር ክኣትዉን ብናይ ህዝቢ ድሌት ተገዛእቲ ክኾኑ ብፍላይ ኣብተን ገና ዘይማዕበላ ዓድታት ዘሎዉ መራሕቲ ዝደልዩ ዘይምኻኖም እዩ ፡፡ ይትረፍ ኣብተን ገና ዘይዓበያ ዓድታት ኣብተን ኣባና እዩ ዴሞክራሲ መፈጠሩ ኢለን ዝምከሓን በዙይ ናይ ኩሉ ኮብረርቲን ጎብለላትን  ክኾና ዝደልያ ዝዓበያ ዓድታት’ውን ክሳዕ ሐዚ ዘሎ ኣካይዳ ዘይከሓድ ብተነፃፃሪ ዝሐሸ ምትእትታው ኣለወን ዝበሃል እኻ እንተኾነ ብመሰረቱ ናብቲ ዝድለ ደረጃ ለውጢ መፂአን እየን ዝበሃል ግና አይኮነን ፡፡

በዙይ አንፃር ናይ ክልልና ከይዲ ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እንትምዘን ገና ታተ ዝብል ዘሎን ፍርቂ ልፃያ ዝኾነ አካይዳ ከምዘሎ ንማንም ግልፂ እዩ ፡፡ ኣብዙይ ዘሎ መሰረታዊን ቁልፍን ፀገም እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ከምቲ ብተደጋጋሚ ዝተገምገመ ንባዕሉ ዝሓዞ ስልጣን ከም መንበርን መኽበሪኡን ገይሩ ስለዝወስዶ እዙይ ንምትግባር ዝኽተሎ ስልቲ ከዓ ዴሞክራሲ ብምዕፋንን ሱር ከይሰድድ ብምግባርን ሰለዝኾነ ንኹሎም ናይ ዴሞክራሲ ትካላት ብምልማስን ብምቁፅፃርን ብፍላይ ነቶም ቀንዲ ትካላት ዴሞክራሲ ዝኾኑ ሲቪል ማሕበራት ሚድያ ኣብያተ ምክሪን ካልኦት ውደበታትን ክለምሱ ዝገበረሉ ኩነታት ብምንባሩ ኣብዚ ክልል ፀረዴሞክራሲያዊ ኩነታት ገንጊኑ ህዝቢ ናብ ዝለዓለ ፀገም ተዳሪጉ ከምዝፀንሐ ቅድም ኢሎም ዝተካየዱ ገምጋማት ዘረጋገፅዎ ጉዳይ እዩ ፡፡ ሐዚ እቲ ጉዳይ ከመይ ኢልና ኢና ካብዚ ፀገም እዙይ ክንወፅእ እንኽእል ዝብል እዩ ኣብዚ ጉባኤ ብብቅዓት ምምላስ ዘድሊ ፡፡ ብመሰረቱ ንዴሞክራሲ ኢሉ ክባር ዋጋ ዝኸፈለ ህዝቢ ንምንታይ ህገመንግስታዊ መሰሉ ብኣግባቡ ተጠቂሙ ንባዕሉ ተጠቂሙ ንካልኦት’ውን በዚ መዳይ መርኣያ ዘይኸውን ዝብል እዩ ብቀንዱ ክምለስ ዘለዎ ፡፡

ካብዙይ ብምብጋስ ሐዚ ክትግበሩ ዝግቦኦም ጭቡጣት መደባት ብፍላይ ቀንዲ ልኡኸን ዴሞክራሲ ኣብ ምጥንኻርን ኣብ ምዕሟቅን ኣብ ሞሕላውን ዝገብራ ናይ ዴሞክራሲ ትካላት ናይ ህዝቢ ውዳበታት ትኩረት ብምግባር ብመሰረቱ ካብቲ ዝሓለፈ ዝነበረ ከይዲ ብዝተፈለየ መንገዲ መደብ ክወፀሉን ክልልና ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ብምርግጋፅ ስርዓት ዴሞክራሲ ብምህናፅ ሞዴል ትኾነሉ ጊዜ ነዊሕ ከምዘይኸውን ብተግባር ንምርኣይ ዘኽእሉ ዓበይቲ መደባት ሓንፂፅካ ምውፃእ መሰረታዊ ምኻኑ ናይ ኩሉ ወገን ባህግን ድሌትን እዩ ፡፡

7- ነቲ ዘሎ መሰረታዊ ናይ ምፍፃም ዓቅሚ ክፍተት ንምፍታሕ ዘኽእል ዝተፈለየ መደብ ምሓዝ  

ንሕና ክሳዕ ሐዚ ድኽነት ኣብ ልዕሌና ቸቸ ዝብለና ዘሎ ህዝቢ ኢና ፡፡ ሰለስተ ጊዜ ኣብ መዓልቲ ዝምገብስ ይትረፍ ምሳሕን ድራርን እናፈራረቀ ክነብር ዘይኽእል ትለሓስ ትቅመስ ዘይብሉ ከብዱ እናሓኸኸ ዝሓድር ብጥምየት ዝሕለብ ኣደዳ ሕማምን ሞትን ዝኸውን ህዝቢ ሒዝና ኢና ኣብዝ ዓለም እንነብር ዘለና ፡፡ በቃ ኩሉ ኣብዝ ዓለም አሎ ዝበሃል ናይ ድኽነት መግለፂ ኣባና እዩ ዘሎ ፡፡ ንሓደ ሓላፊነት ዝተሸከመ እሞ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲን መንግሥትን ካብዙይ ዝዓቢ ውራይ ክህልዎ
ኣይክእልን ፡፡ ብፍላይ ንሕና ከም ተጋሩ ከዓ ካብዚ ፀገም እዙይ ክንወፅእ ኢልና ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈልና ህዝቢ ኢና ፡፡ ዘጥፋእናዮ ርብዒ ክ/ዘመን ዝኣክል ጊዜ ታይ ሰሪሕናሉ እኒ ቻይና በዙይ አንፃር ክንዲ እቲ ንሕና ዝተጠቀምናሉ ጊዜ ተጠቂመን ታይ ዝአክል ተኣምር ሰሪሐን ዝብል ብኣግባቡ ምርአይን ምፍታሽን የድሊ ፡፡

ሐዚ እዙይ'ንዶ ሰሪሕና ኣይኒሀናን ብዝብል ምስቶም ዝሓለፋ ስርዓታት እናወዳደርና ነብስና ነደዓዕሰሉ ወይ ከምቶም ገሊኦም ምምራሕ ዝኣበዮም ፅግዕተኛታት መራሕቲ ዘቅርብዎ ዒባራ ምክንያት ለውጢ ብሓደ ጊዜ ዝመፅእ ሰለዘይኮነ ካብኡ ንላዕሊ ታይ ዘይገበርና ኢና ወዘተ ዝብሉ ማይ ዘይቋፅሩ ምኽንያታት ገዲፍና ዓቅምታትና ብኣግባቡ ኢዋዲድና ብዘይምኻድና ህዝቢ ካብ ድኽነት ቀልጢፉ ከይላቀቅ ከምዝገበርና ቅድሚ ኹሉ ብግልፂ ምቅባል የድሊ ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፉ ብምክንያት ድኹም ናይ ምፍፃም ዓቅሚ ልምዓት ምምፃእ ዝኣበዮ ክራይ ኣካቢ ኣመራርሓ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዘይበልዖ በሊዑ ኣብ ዘይሰተዮ ሰትዮ ኣብ ዘየለ ለውጢ ተለዊጡ ዝብል ናይ ሓሶት ሪፖርት እናቅረበ ህዝቢ ቀልጢፉ ካብ ድኽነት ከይወፅእ ዝገበረ ምኻኑን እዙይ ከዓ ከም ውድብ ንባዕልና ወኝጀል ሰሪሕና ከምዝሓለፍናን ኣስሚርናሉን ንቀፃሊ ዘድሊ ትምህርቲ ወሲድናሉ ክንሓልፍ ዘለና እዩ ክኸውን ዘለዎ ፡፡

ስለዚ  እዙይ ኹሉ ኣብቲ መድረኽ ፀሓይ አውቂዕና ናይዙይ ቀንዲ መበገሲ'ውን ነቲ ሐዚ ዘሎ ናይ ህዝቢ ናይ ልምዓትን ሰናይ ምም/ርን ጠለብ በቅጥዑ ተረዲኡ ናይ ህዝቢ ዓቅሚ አወሃሂዱ ብብቅዓት ብምምራሕ ዝድለ ለውጢ ከምፅእ ዝኽእል ስትራቴጂክ ኣመራርሓ ዘይምህላው ዝወለዶ ከምዝኾነ ተረዲእኻ እዚ ፀገም እዙይ ኣብ ሓፂር ማእኸላይን  ነዊሕን እዋን ንምፍታሕ ዘኽእሉ ኣብ ስልጠና ኣወዳድባን ናይ ምልመላን ናይ ምደባ ስርዓት ዘድሊ መሰረታዊ ለውጢ /Fundamental  Rforum/  ንምምፃእ ልዕሊ ኹሉ ከዓ ብቀጥታ ህዝቢን ኣባልን ብምስታፍ ብስነምግባሩ ዝልለ ብህዝቢ ተቀባልነት ዘለዎ አመራርሓ ናብ ሓላፍነት ብምምፃእ እቲ ሐዚ ዘሎ ሰፊሕ ናይ ምፍፃም ዓቅሚ ክፍተት ከመይ ክምላእ ይኽእል ዝብል በትኩረት ብምርኣይ ጭቡጥ ናብ ለውጢ ዝወስድ መፍትሒ ምቅማጥ ወሳኒ ጉዳይ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡

ብምጥቅላል  እዚ ናይ ሐዚ ጉባኤ ነዞም ልዕል ኢሎም ዝተጠቆሙን ካልኦት ኣገደስቲ ነጥብታት ብትኩረት ብምርአይ ብቀፃሊ ብዘምፀኦ ለውጢ ብሓደ ገፅ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ትግራይን ውድብ ህወሓትን ተፈጢሩ ዘሎ ክፍተት ብምምላእ ናብ ንቡር ቦቶኦም ዝመልስ ክኸውን ብካሊእ ገፅ ህዝቢ ትግራይ ከምቲ ትማሊ ኣብቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ብውሕዱ ንገዚፍን ሓያልን ዝበሃል ፀላኢ ስዒሩ ብሄራዊ ክብሩን መንነቱን ብቃልሱ ዘረጋገፀ ሐዝ'ውን ከም ትማሊ ኣብ ምርግጋፅ ልምዓትን ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት'ውን ተዓዋታይ ኮይኑ ኣብዛ ሃገር ኮሪዑ ከም ሃገሩ ተመዓራርዩ ዝነብር ብካልኦት ህዝብታት ዝበሃግን ብናይ ባዕሉ ፃዕርን ውፅኢትን ዝኽበርን ማንም ሓይሊ ዘየንጓዕድየሉ ህዝቢ ኮይኑ ክቅፅል ሓደሽቲ  ናይ ሰላም ዴሞክራሲን ልምዓትን መደባት ዝሕንፅፀሉ ዕውትን ህዝቢ ትግራይ ዝዓግበሉ ጉባኤ ክኸውን ትፅቢት ኩላትና እዩ ፡፡

 

Back to Front Page