Back to Front Page

ገንዘብና ገንዘብ ፀላኢ ኣይንግበሮ

ገንዘብና ገንዘብ ፀላኢ ኣይንግበሮ

ዮሃንስ ኣበራ (ዶር) 6-5-19

ደርፍታት ትግርኛ እንተቆፂርናዮሞ ካብ ሚኢቲ እንተገቢጥናዮም ብዘይ ሓንቲ ጥርጥር ካብ ሰለስተ ክልተ ኢድ ዝኸውን መርዓን ድግስን ዝምልከቱ እዮም። እማንዩ ብሓቂ ታሕጓስ መን ይፀልእ። እቶም ደረስትን ደረፍትን ሙዚቃ ትግርኛውን ናይ ሰብ ድልየት እናረአዩ ገንዘብ ስለዝርከቦውን እዮም ናብኡ አቅሊቦም ዝነብሩ። ኮይኑጊን እተን "ኣብልዓያ ጮማ ኣስትያ ሜስየ፣ ጓል ጎይታኻ እያ ጓል ንጉስየ"  "ኣታ ብልዑልና ስተዩልና" ዝብላ ደርፍታት ዘሕልፎኦ መልእኽቲ ስድራቤታት ተጋሩ ንቱ ናይ ውልቀሰብን፣ ናይ ውልቀስድራን፣ ናይ ክልልን ኢኮኖሚ ኣብዘዕብር ድሑር ባህሊ ተአሊኽና ከምዘለና ዘመልክት እዩ።

Videos From Around The World

ምዕባለ ብኢንቨስትመንት፣ ኢንቨስትመንትውን ብገንዘብ፣ ገንዘብውን ብቁጠባ እያ ትርከብ። ስለዙይ ብዕለት ይኹን ብወርሒ ወይካኣ ብዓመት ዝርከብ አታዊ ፈታዊና እምበር ፀላኢና አይኮነን። ዝኸውን ዘሎ ግን ካብዝይ ዝተፈለየ አይኮነን። ንምንታይ ቅርሺ አብጁባና ትሓድር፣ ህልምልም ነብላሞ ናይ ፅባሕስ አቡነ አረጋዊ ይፈልጥ እናበልኻ ቅጥዑ ዝጠፍኦ ናይ መርዓ ድግስ ይግበር። አብ ሓንቲ መዓልቲ ንክንደይ አዋርሕ ናይክንደይ ሰብ መነባብሮ ውሕስና ክህብ ዝኽእል እኽሎማይ ፍግምግም ይብል። እዚ አብዝተወሰኑ አለና ዝብሉ፣ ገዛና ሽሻይ ሙሉእ እዩ ዝብሉ፣ ንፍቁር ውላደይ ዘይኮነ ገንዘብ ይተሃለም ዝብሉ ስድራታት ጥራይ ዝራኣይ እንተይኮነ ካብ መን ይንእስ እናበለ ንሓንቲ መዓልቲ ድግስ ኢሉ ንዓማውቲ ብልቃሕ ሰንሰን ዝብል ነባሪ ከተማን ገባርን ቆፂርካ ኣይውዳእን። ብሕልፊ አብ ትግራይ ዘሎ ናይ ኢንቨስትመንት ሃረርታ ክረዊ ዝኽእል ናብ ደገን ናብ ፈረንጂን እናተቋመካ እንተይኮነስ ውሕስና ዘለዎን ብሽጣራ ዘይተለቆመ ብውፉያት ደቂዓዲ እዩ። ብሕልፊ ዓቅሚ ዘለዎም አብ አዲስ አበባ ዝነብሩ ተጋሩ ዘይነዓቅ ዓዶም ናይ ምምዕባል ተሳትፎ የርእዩ እኳ እንተሃለው ካብ አካላዊ ኢንቨስትመንት ብዘይንእስ አብ ህንፀት ኣተሓሳስባ ህዝቢ እጃሞም ከወፍዩ ትፅቢት ይግበር። ሃፍታም ማንካ ከይሰኣነ ብኢዱ እንተበሊዑ እቱ ካብኡ ዝተሓተ መነባብሮ ዘለዎ ሰብ ካብዘምፀአ ኣምፂኡ ማንካ ክገዝእ አይልን፤ "ሃፍታማት ዝሰአንዎ ዘይብሎም ብኢዶም እናበልዑዶ..." ኢሉ ነታ ማንካ መግዝኢ ኢሉ ዝመደባ አብ ሳንዱቅ ወይ አብ ባንኪ የፅንሓ። አብ ባንኪ እንተፀኒሓ ብወለድ ክስቢ ይረኽበላ፣ ኻሊእ ህርኩትውን ተለቂሑ ኣብ ምዕባለ ይሳተፈላ። ዝኸውን ዘሎ ግን እናተራራኣይኻ ምልማዕ እንተይኮነስ እናተራራአይኻ ምጥፋእ እዩ። አብ ቀረባ ጊዜ "ጋማኽንየ..." ዘበለ ናተይ ናይላዕለዋይ ትምህርቲ ተምሃራይ "ህደጉ እናበልኩዎም ናይ መርዓተይ ስድራ ቤት ንድግስ 500 ሽሕ ከፊሎም" ኢሉ ኣዋጊዑኒ። እዚአ እንታይ አላታ! ብሚልዮናት እውን ይህሉ፣ ኣይሰማዕማኩን እምበር። እዚ አብቑሩባት ሰብ ሽሻይ ዝተወሰነ እንተዝኽውን እናኸፍአና እኳ ምተፃወርናዮ፤ "ከም ምሓዛይ ክሕንገር ኢላ ፀደፈት" ኮይኑስ እቱ ዘይመልኣሉ ከይተረፈ ሊሞዚን እንተነዊሃ ካብአ ዝነውሐት፣ እታ ዊስኪ እንተቐይሐት ወርቅን ሰማይን ዝሕብሩ አጋንእ ዊስኪ፣ እታ ቬሎ ሓሙሽተ ሜትሮ ተጎታቲ እንተሃልይዋ ዓሰርተ ዕስራ ሜትሮ ተጎታቲ ዘለዎ፣ ዓሰርተ አብዑር ተተሓሪዶም "አነ ወድዞም ወርቂ ኢዶም፣ መን-እንዳንኡ ብዝባነይ" ኢሉ ይፍክርሞ ዕስራ ብዕራይ ይሓርድ። እቱ ኣብዝሓ ገባር ዓርሱ ከይኮነስ ንኻልኦት እናረኣየ፣ ኣብታ ዘይትሕለፍ ማሕበራዊ ህይወቱ ከይስኮን ብምፍራሕ ካብ ጁቡኡ ይኹን ካብ ባንኪ መሰስ ዘብሎ ኣቕራሽ ዋላ እኳ ተዘይሃለዎ ኣውዑሩ ሓሪዱ እታ ማሕረስ ይርምሳሞ "እዛ ዳሰይ ከዐምብራ እየ፣ ዋጋ ሂበላ እየ" እናበለ ኽቦሮ ሓንጊጡ ሕምብሊል ይብል። እዚአ ምስሓለፈት "ልዓመታ ሃምዙይ ገደአማኖ"  እንተይኮነስ ናብ ልቓሕን፣ ናብ ጥምየትን፣ ናብ ስደትን። "እንኳዕ ብርሃን ረአያየ ብርሃን ልዓይኒ" ኢልካስ ናብ ፀልማትን ናብ ፍትሕን!

ኣብ መርዓን ደርዓን ትኹረት ዝሃብኩ መብዛሕቲኡ እኽሎማይ ብዘይ ክስቢ ሓመድ በሊዕዎ ስለዝተርፍን እቶም መርዑውን ሰሙን እንተይገበሩ ብሕፅረት ገንዘብ ምቅንጫርኪ(ካ) ተባሃሂሎም ማሕበራዊ ርክብ ዝባላሸወሉ ኣንፈት ስለዝኾነ እዩ እምበር ሸቂልኻ ዘጥረኻዮ ዕልምልም ከምዝጠፍእ ዝግበረሎም ካልኦት አንፈታት መሊኦም እዮም።  ሓደ መፅናዕቲ ዘይተገበሩሉ፣ ኮይኑ ግና ብዓይንና እንሪኦን ብእዝንና እንሰምዖን ዘናስሕ ባህርያት ትግራዋይ ሰታይነት እዩ። ትግራዋይ፣ ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ኣሕዋትናውን ሓዊሱ፣ ዝሸቀልኻያ ገዛ እንተይ ኣተኻ ንብሬታ ምሃብ ከም ናይ ወዲ ተባዕታይ ቅቡል ባህርያት ጌርካ ናይምውሳድ ዘይዕሩይ ባህሊ አሎ። "ከምደርሆ ብእዋን ገዛ አትየ ድየ ጫቒት ክሓቁፍ?" ዝበሃል ዘረባ አሎ። ድራፍት መፂኡ ብርጭቆ ባዶ ኮይኑ ስለዘይፀሕ እዩ እምበር ቢሬታ ጥራይ አብዝስተየሉ አጓብዝ ጠረጴዛ ከቢቦም ወኻዕ እናበሉ 50 ባዶ ጥርሙዝ እኳ ተተአከበ "ከይተዕልዮ" ይበሃል። ክብርን ነኣዶን ዝርከብ ብኡኡ ኣቢሉ ኮይኑ ስለዝሕሰብ። እቱ ኻሊእ ኣዳራሽ ገዛ መዕነዊ ተስካር ዝበሃል ምስ ትእዛዛት ፈጣሪ ዘይቃዶ ድግስ እዩ። "ገንዘብ ዘለዎ ካብክፀድቅ ጊመል ብነኹዋል መርፍእ ተትሓልፍ ይቐላ" ኢሉ እዮ መድሓኒትና እየሱስ ክርስቶስ። ፅድቅስ ናይ ማሕረስ ብዕራይ ሓሪድኻ፣ ናይ ዘርኢ ጣፍካ ሰንኪትኻ ከመይ ኢላ እያ ትርከብ። ፅድቅስ ዝሞተ ሰብ ከይኮነስ ደቅኻ እኩል በሊዖም ክሓድሩ ምግባር እያ። ፅድቂ አብ እንዳ ድንኳን ኬድካ "በል ኣታ በዓል ድኳን ምርፅቲ ዝኾነት ፅድቂ ሓሪኻ ሃበኒ፣ ዋጋ ፀገም የለን ድላይካ ሕተት"ዶ ተባሂላ ትዕደግ እያ? አቦይ ወላዲየይ ክመውት አብዝቀረበሉ ሰዓት ካብጥቃኡ ንዝይተፈለያ አሓተይ ዝበለን ክነግረኩም፦ "ደቀይ፣ ከይሰልቸውኽን አላዒልኽናኒ፣ ይኣኽለክን! ተስካር ልበሃል ከይትሓስባ፣ ልኣኽለኒ ስንቀይ ባዕለይ ሒዘ እየ"።

እቲ ካልእ ብዘይ ክሳራ ክስቢ ዘይርከቦ ብሕልፊ ገንዘብ ሕልፊ ማቻ ምግዛእ እዩ። ዕስራ ቕርሺ ካብ እትግዛእ ናይ ሓበሻ አረቂ ዝርከብ አልኮል ዘይበልፅ መጠን ዘለዎ ሰማያዊ ዊስኪ ብ15 ሽሕ ገዚእካ ምስታይ፤ ይንዋሕ ይሕፀር እግዚአብሄር ዝሃበካ ጨጉሪ እናሃለወ ናይ ዕዳጋ ጨጉሪ ብ20 ሽሕ ምዕዳግ፤ ስራሕ አድሚዕካ ዝስራሕ ናይ 100ሺህ ጠረጴዛ ተደጊፍካ እዩ ኢሎም ዝኣምኑ ግንከ ሰለስተ እግሪ ዘለዋ አረጊት ጠረጴዛ ተደጊፎም ክንደይ ንዓርሶምን ንዓድን ዝጠቅም ስራሕ ዝሰርሑ ምህላዎም፤ ናይ ሃገርካ ሸርፊ ወፃኢ እናሃሰኻ ብናይ 200ሽሕ መኪና እትኸዶ መገዲ ናይ ሚልዮናት መካይን ገዚእኻ ረኣዩና ምባል ክሳብ ዝሙኖ ሰብ "ቤላ ቤላ" ክብለካ እንተዘይኮይኑ እቱ መሬት ዝበልዖ ገንዘብኻ ንኢንቨስትመንት ውዒሉ ዋንኡ መምለሰ። ሊበራሊዝም ዘምፅኦ ናይ ውልቀሰብ ናፅነት ቀንዲ ጉድኣቱ ውልቀሰብ ምስ ገንዘቡ እናዓበደን ጥዕንኡን ሃገሩን እናጎደአ ምኹዋኑ እናረእኻ "መሰሉ እዩ" ኢልካስ ስቅ ምባል እዩ። ገለ ገለ ሰባት ዝነግሩና መስሓቅ፣ አስቴር አወቀ እትባሃል ስምይቲ ናይ ኣምሓርኛ ድምፃዊት ክትባጨው እንከላ ብዙሕ ክዳውንቲ ትዕድግሞ ከይተኸደነቶ ስቅ ኢላ አብ ሳንዱቅ ትእክቦ። እቲ ባህርይስ ይሕመቅ እቲ ገንዘብ እንታይ ገበረ?

 


Back to Front Page