Back to Front Page

ዋዕላ ሙሁራት ተጋሩን ትፅቢት ህዝቢ ትግራይን

ዋዕላ ሙሁራት ተጋሩን ትፅቢት ህዝቢ ትግራይን

ፍስሃ መረሳ

7/31/19

 

ብኹሉ ገፅ እንትምዘን ሐዚ ዘለናሉ ፖለቲካዊ ኩነታት እዛ ሃገር ቅጥዑ ዝጠፍኦን ፅባሕ እንታይ ክፍጠር ይኽእል ንምግማቱ ብጣዕሚ አሸጋሪ ዝኾነሉ ኩነታት ከምዘለና ፍሉጥ ኮይኑ ነዚ ኩነታት እዙይ ከመይ በዲህና ንወፅእን ዓቅምታትና ከመይ ነተኣካኽብን ዘለውና መማረፂታትን በትክክል ተነፂሮም መላእ ህዝቢ ኣብ ጎኒ እቲ ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመር ንምስላፍ ዘኽእል ዝተተንተነ ነቲ ዘሎ ህልዊ ነባራዊ ኩነታት ዝገልፅ ናይ ቀፃሊ ናይ ልምዓት ስትራቴጂን ስልትን ኣነፃርካ ምቅላስ ጊዜ ዘይወሃቦ ናይ ኩሉ ትግራዋይ ውራይ ኮይኑ ብፍላይ ናይቲ ዝተምሃረ ሓይሊ ቀንዲ ሓላፍነት እዩ ዝኸውን ፡፡ በዚ መሰረት ኣብቲ ሐዚ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ዝስዕባ መሰረታዊ ነጥብታት ትኩረት ብምግባር ኣብ ክልልና ለውጢ ንክመፅእ ኣፅንኦት ክወሃበለን ዝግባእ መሰረታዊ ጉዳያት ብሓፂሩ ምቅማጥ ስለዝጠቅም ንምቅማጥ ተፈቲኑ ኣሎ ፡፡

 

1 - ናይ ክልልና ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ተወዳዳራይነትን ዘዕቢ ልምዓታዊ መደብ ምሕንፃፅ

Videos From Around The World

አብዝሓለፉ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ብዝተገበረ ምርብራብ በቲ ኽነመዝግቦ ዝነበረና ደረጃ ለውጢ አምፂእና ኢና ዝበሃል እኻ ተዘይኮነ ንቀፃሊ መንጠሪ ክኸውን ዝኽእል ናይ ልምዓት ስራሕቲ ብፍላይ ኣብ ናይ መሰረተ ልምዓት ስራሕቲ ዘይነዓቅ ለውጢ ከምዝተመዝገበ ማንም ዝምስክሮ ሃቂ እዪ ፡፡ ብካሊእ ገፅ ዝመፃእናዮ ጉዕዞ እንትረአ ግና ብምክንያት ናይ ኣመራርሓ ጉድለት ከም ክልል ብቡዙሕ መዳያት ድሕሪት ዝተረፈን ናይ ህዝቢ ዓቅምታት ብዝግባእ ተጠቂሙ ዝድለ ዕብየት ከምፅእ ዘይከኣለ ንባዕሉ ብናይ ሓሶት ሪፖርት እናተጎልበበ ዜጋታት ካብ ናይ ድኽነት ዓንኬል ከይወፁ ዝገበረ ክልል ሰለዝኾነ ነዙይ ንምክሕሓስ ዝተፈለየ ምንቅስቃስ ምግባር ከምዘድሊ ምርዳአ ኣድላይ ይኸውን ፡፡ በፍላይ ኣብዝሐዚ እዋን ብዘሎ ሃገራዊ ኩነታትን ናይ ህዝቢ ትግራይ ጠለብን በቲ ዝነበረና ፍጥነት ጥራሕ እናተጓዓዝና ምቅፃል ኣብ ዘይንኽእለሉ ፖለቲካዊ ኩነታት ከምዘለና ምርዳእ የድሊ ፡፡

ሓደን ቁልፊን ኣብ አካይዳና ለውጢ ዘድልየሉ መሰረታዊ መልዐሊ ናይዚ ክልል መረዳእታታት ከምዝሕብርዎ ትግራይ ቀሊል ዘይበሃል ቁፅሪ ኣብ ትሕቲ ፍፁም ድኽነት ዝነብር ህዝቢ ዘለዎ ክልል ምኻኑ ዝፍለጥ ጉዳይ እዩ ፡፡ እዚ ውፅኢት እዙይ ብጣዕሚ ዘሕፍርን ነቲ ዝመርሕ ዝነበረ ውድብን መንግስትን እውን ዘጥይቆ ጉዳይ እዩ ፡፡ ሰለዚ እዚ ሕማቅ ገፅታ እዙይ ዘይሩ ዘይሩ ከም ህዝቢ ብሄራዊ ክብርናውን ዝትንክፍ ምኻኑ ዘየከራክር ጉዳይ እዩ ፡፡ ልዕሊ ርብዒ ናይቲ ክልል ህዝቢ ናይ ልመና ስርናይ ዘቋምት ክሳዕ ዝኾነ ብዝኾነ ይኩን መዐቀኒ ተዝናኒካ ወይ የርክበሉ እየ ኢልካ ምቅፃል አይከአልን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብዝሓለፋ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ዝተርአየ ቀውሲ ሐዝውን ክቅፅል ዕድል ምሃብን ከም ህዝቢ ህልውናና ኣብ ሓደጋ ምውዳቅ እዩ ክኸውን ፡፡ ሰለዚ ቀፃሊ ጉዕዞና ነዙይ ዝተረደአ ክኸውን አለዎ ዝብል እዩ እቲ ሙሁር ዝለዓለ ትኩረት ክህቦን ንተግባራዊነቱ ክረባረበሉን ዘሎዎ ፡፡

እቲ ካልአይ መሰረታዊ ምክንያት እቲ ሐዚ ዘሎ ዓለማዊን ሃገራዊን ፖለቲካዊ ኩነታት ዝፈጥሮ ዘሎ ተፅዕኖ ምምካት ኢኮኖሚያዊዓ ቅምኻ ካብምድልዳል ወፃኢ ክሕሰብ ኣይክእልን ፡፡ ህዝቢ ትግራይ ትማሊ ዝሰዓሮም ሓይልታት ቂሞም ኣብ ኩርምቶሞ ቀርቂሮም ፀኒሖም ሎሚ ዘሎን ዘየሎን ሓይሎም ብምትእኽኻብ ረኸብናዮ ሰኣናዮ ንዚ ህዝቢ እዙይ ነዳኽመሉ ሎሚ እዩ ዝሐሸ ጊዜ ዘለና ኢሎም ይኹነሎም አይኹነሎም ከዳኽምዎ ብፍላይ እቲ ናይ ትምክሕቲ ሓይሊ ብፖለቲካ ከም ህዝቢ ነፂልካ ንምቃዕ ብኢኮኖሚውን ንምድኻም ግልፂ ኩናት ኣብ ዝአወጅሉ እዋን ሰለዘለና ነዙይ ሲዒርና ክንወፅእ ተኮይና ቁጠባዊ ዓቅምናን ተወዳዳራይነትናን ንምዕባይ ዘኽእሉና መደባት ብዝተፈለየ መንገዲ ብምሕንፃፅ ቀልጢፍካ ናብ ተግባር ምእታው ዘይምእታውን ናይ መማረፂ ጉዳይ ዘይኮነስ ናይ ሞትን ሕየትን ጉዳይ ከምዝኮነ ብግልፂ ምርዳእ የድሊ ፡፡

እዙይ ዝፍፀም ከዓ ነዙይ ተግባራዊ ንምግባር ዘኽእሉ ጭቡታት መደባት ብምውፃእ ስለዝኾነ ብፍላይ ኣብ ናይ ሕርሻ ስራሕትና ትራንስፎርሜሽን ንምርግጋፅ መፍረይነት ንምዕባይ ዘኽእሉ ቀዳምነት ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ናይ ጠሊ ሕፅረት ፀገም ኣብ ግምት ዘእተወ በምርምርን መፅናዕትን ዝተደገፈ ናይ ሕርሻ ዕብየት ዘረጋግፁ መደባት ምሓዝ ዝተፈለየ ትኩረት ክወሃቦ ዝግቦኦ እዩ ዝኸውን ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ሕርሻ ዝተፈለየ ትኩረት ዘድልዮ ክሳዕ ሐዚ ብዘለና ዕቁር ፀጋ ኣንፃር ብአግባቡ ዘይተጠቀምናሉ ልምዓት ሃብቲ እንስሳት ዝተፈለየ ትኩረት ብምሃብ ንሰደድ ማእኸል ዝገበረ መደብ ብምሓዝ ናይቲ ክልል ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ንምርግጋፅ ብዝለዓለ መንገዲ ምርብራብ ንፅባሕ ዘይበሃል ውራይ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡

ካሊእ ብትኩረት ምርአይ ዘድልዮ ናይ ክልልና ኢንሸስትመንት ዝሞልከት ኮይኑ ከም ክልል ተወዳዳራይነትና ብምዕባይ ናይ ደገን ናይ ውሽጥን ካፒታል ፍስት ናብ ክልልና ክውስኽ በምግባር ብጠቅላላ እቲ ናይ ኢንዳስትሪ ሴክተር ክሰፍሕን ክጠናኸርን ንምግባር ዘኽእሉና ኣብ ግልጋሎት አወሃህባና ናይ መሰረተ ልምዓትን መሬትን ቀረብናን ዘለው ማሕንቆታት ብምፍታሕ ብተነፃፃሪ ኣብ ሓፂር ጊዜ እንታይ ሰሪሕና ጭቡጥ ለውጢ ክነምፅእ ንኽእል ዝብል ብዝምልስ መንገዲ ሓዱሽ ናይ ለውጢ ኣንፈትን ጉዕዞን ምቅያስ የድሊ ፡፡

3- ፅርየት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ዘኽእሉ ጭቡጣት መደባት ምሕንፃፅ

ትምህርቲ መሰረት ናይ ኩሉ ምዕባለ እዩ ፡፡ እቲ ሐዚ ዓለምና በፂሓቶ ዘላ ዝለዓለ ጠርዚ ምዕባለ መሰረቱ ትምህርቲ እዩ ፡፡ ቅኑዕ ናይ ትምህርቲ ፖሊሲ ሓንፂፆም መላእ ሕብረተሰብ ብምንቅስቃስ ኣብ ዓለም ተኣምራዊ ለውጢ አረጋጊፆም ዝበሃሉ ኩሎም ብልሙድ ዝማዕበሉ ዓድታት እናተብሃሉ ዝፅውዒ ሃገራት ናይ ምዕባልኦም ቀንዲ ምሽጥር ኣብ ትምህርቲ ዝነበሮም ልዑል ትኩረት ምኻኑ መዛግብቲ ታሪኽ ይሕብሩ ፡፡

ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ኣብ ሃገርና ዘሎ ናይ ትምህርቲ ከይዲ እንትረአ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ብመንፅር ናይ ትምህርቲ መሰረተ ልምዓት ምዝርጋሕ ዝተኸደ ርሕቀት ብጣዕሚ ዝነኣድ እዩ ክበሃል ይከኣል ፡፡ ምንም ናይ ትምህርቲ ጭላንጭል ዘይነበሮም ብፍላይ ተረሲዖም ዝነበሩ ናይ ገጠር ከባቢታት ምስ ብዙሕ ፀገማቱ ዋላእንተኾነውን ህፃናት ኣብ ቀረበኦም ክመሃሩ ምኽኣሎም ክቃለል ዘይግቦኦ ዓብይ ዓወት እዩ ፡፡

ትምህርቲ ብመንፅር ናይ ክልልና ኢኮኖሚያዊ ማሕበራዊን ፖለቲካዊ ለውጥታት በምርግጋፅ አንፃር ክሳዕ ሐዚ ዝመፃእናዮ ጉዕዞ እንተረአ ግና ዓብይ መሰረታዊ ጉድለት ከምዘሎዎ ተገምጊሙ ዝሓደረ ጉዳይ እዩ ፡፡ ናይ ክልልና ኩነታት ፍልይ አቢልና እንትንርኢ ተላና ኣብ ፅርየት ትምህርቲ ብዝነበረ መሰረታዊ ናይ አመራርሓ ፀገም ክሳዕ ሐዚ ዘሎ አፈፃፅማና ብዝኾነ ይኹን መዐቀኒ ዘይቅቡልን ንዓና ዘይገልፅን እዩ ክበሃል ይከኣል ፡፡ እቲ ቀንዲ ፀገም ፖሊሲ ትምህርቲ ብብቅዓት ብምትግባር እቲ ዜጋ ንዝተምሃረሉ ደረጃ ብክእለት ብፍልጠት ብኣተሓሳስባ ብቁዑ ኮይኑ ክህነፅ ዘይምኽኣሉ እዩ ፡፡ ኣብ ክንድኡ ብናይ ሓሶት ሪፖርት ኣብ ባይታ ዘየለን ፍፁም ክእመን ዘይክእል ልዕሊ 80 ሚኢታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ክልልና ሞዴል ኮይነን እየን እናተብሃለ ብተግባር ግና ብናይ ተፈጥሮ ሳይንስ ዘሎ ናይ ክልልና ውፅኢት ብጣዕሚ ዘሕፍርን ከም ክልል ተወዳዳራይነትና እንትምዘንውን ብኡ መጠን አዕርዩ ዝወረደሉ ኩነታት ከምዘሎ ንኹሉ ናይ ኣደባባይ ምሽጥር እዩ ፡፡

በዚ አንፃር ቅድሚ ኹሉ እዚ ድኹም ክልላዊ ናይ ትምህርቲ ውፅኢትና ብግልፂ ንምንታይ ናብ ዙይ ከምዝወደቅና ከም ሓደ ዓብዪ ኣጀንዳ ቀሪቡ ንቀፃሊ ናብ ዝሐሸ ለውጢ ክወስደና ብዝኽእልን እቲ ዝነበረ ፀገም ብፍፁም ክድገም ከምዘይብሉን ኣብዙይ ዝረአ ዝኾነ ይኩን ፀገም ብህልውና ህዝቢ ትግራይ ምቅላድ ከምዝኾነ ብዝግባእ ኣስሚርካ ምሕላፍ የድሊን ይግባእን ፡፡ ኣብዚ መዳይ መሰረታዊ ዝላ ንምሞፃእ ክተሓዙ ዝግቦኦም መደባት ንምንፃር ብተወሳኺ ከም መበገሲ ክውሰድ ዝግቦኦ ጉዳይ ኣብ ቀረባና ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ይኹን ኣብ ውሽጢ ሃገርና ሐዚ ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ኣዝማምያን ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን ብዝግባእ ተንቲንካን ተረዲእኻን ነዙይ ተሓሳቢ ዝገበረ መደብ ምሓዝ አዕሪዩ ጠቃሚ እዩ ዝኸውን ፡፡ ከም ሃገርና ብዘይካ ትምህርቲ ክንልወጥ አይንኽእልን ዝብል ከምዘለዎ ኮይኑ ንሕና ኣብዚ ሐዚ እዋን ንትምህርቲ በዙይ ጥራሕ አይኮናን ክንሪኦ ዝግበአና ዝብል ብትኩረት ክረአ ዝግቦኦ ጉዳይ እዩ ዝኸውን ፡፡

ኣብቲ ሐዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሃገራዊ ኩነታት ኮይንካ እንትረአ ብመሰረቱ ህዝቢ ትግራይ ከም ሃገሩ ተመዓራርዩ ኮሪዑ ብማንም ናይ ደገን ናይ ውሽጥን ፅግዕተኛ ሓይሊ ዘይድፈር ህዝቢን ክልልን ኮይኑ ክቅፅል ተኮይኑ ኣብዝ መዳይ ዝህልወና ብልጫ መተካእታ ዘይብሉ እዩ ዝኸውን ፡፡ ውድድርና ሎሚ ንውሽጥና ዘይኮነስ በኣህጉራዊን ዓለማዊን ክኸውን ተዘይኪኢሉ በቲ ሐዚ ዝረአ ዘሎ ኣዝማሚያ ነቲ ዝገጥመና ቀፃሊ ፈተና ብዘተኣማምን መንገዱ ንምዝላቅ አፀጋሚ እዩ ክኸውን ጥራሕ ዘይኮነስ ብዝመፅእ ሓያል ንፋስ ተደፊእኻ ምውዳቅን ሸብረኽ ምባል'ውን ክህሉ ከምዝኽእል ብኣግኡ ምእማትን አቀዲምካ መፍትሒ ምቅማጥን ስለዘድሊ እቲ ሙሁር ነዚ ኩነታት ገምጊሙ ጭቡጥ መፍትሒ ከቅምጥ ኣሎዎ ፡፡

ሎሚ ከቢርካ ክትነብርን ኣብ ዝኾነ መድረኽ ተደማፅነት ክህልወካን እንተኾይኑ ኢኮኖሚያዊ ጭዋዳኻ ምጥንኻር ወሳኒ እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡ እዙይ ከዓ ብዘይካ ብቁዕ ብፅርየትን ብበዝሕን ዝለምዐ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ምፍጣር ዝሕስብ አይኮነን፡፡ ሰለዚ ኣብዚ ዋዕላ ንትምህርቲ ዝተፈለየ ትኩረት ምሃብን ዘይምሃብን ንዓና ብዝህልዎ መሰረታዊ ትርጉም ተመዚኑ ዝላ ኣብ ናይ ትምህርቲ ልምዓት መደብ ከመይ ነረጋግፅ ዝብል ብብቅዓት ክምለስ ምግባር ናይ ኩሉ ህዝቢ ትግራይ ባህጊን ድሌትን ምኻኑ ምርዳእ የድሊ ፡፡

 

 

3- ህንፀት ስርዓት ዴሞክራሲ ናይ ኩሉ ስራሕትና መጠንጠኒ ገይርካ ምውሳድ

ብጭቡጥ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ኩነታት ናይ ዴሞክራሲ ሕቶ ናይ ህልውና ጉዳይ እዩ ተባሂሉ ዝውሰድ ምኻኑ ብዙሕ ዘከራኽር ኣይኮነን ፡፡ እዙይ ዝኾነሉ መሰረታዊ ምክንያት እዛ ሃገር ብዘለዋ ታሪኻዊ አመፃፅኣን በወድዓዊነቱ ናይ ብሄርን ብሄረሰብን ዓዲ ክሳዕ ዝኮነት ነዙይ ከተኣናግድ ዝኽእል ስርዓት ዴሞክራሲ ካብ ምህናፅ ወፃኢ ከም ሃገር ምቅፃል ሰለዘይከኣል ምኻኑ መላእ ህዝቢ ተቐቢልዎ ኣብ ህገ መንግስቲ ሃገርናውን ብግልፂ ሰፊሩ ዝሓደረ ጉዳይ እዩ ፡፡

ኣብ ክልልና ይኹን ኣብ ሃገርና ዴሞክራሲ ንምስፋሕን ንምዕሟቅን ተተደልዩ ናይቲ ዝመርሕ ዘሎ ገዛኢ ፓርቲን ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግሥቲን ዝለዓለ ቁርፀኝነት ዝሓትት እዩ ዝኸውን ፡፡ ናይ ዴሞክራሲ ሓደ መሰረታዊ መግለፂኡ ከዓ ህዝቢ በዓል ዋና ናይቲ ስርዓት ብምግባር መንግሥቲ ኣብ ትሕቲ ናይ ህዝቢ ቁፅፅር ክኣቱ ምግባርን ዘይምግባርን ቁልፊ መለኪዒ እዩ ፡፡ ዴሞክራሲ ማለት ኣብ አደባባይ ወፂእኻ ንመንግስቲ ምንቃፍ ወይ ምቅዋም ጥራሕ ዘይኮነስ ህዝቢ ነቲ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝሐዘ ሓይሊ ባዕሉ ብዝተኸሎ ህገመንግስታዊ ስርዓት ኣቢሉ ተቆፃፂሩ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ዜጋታት ዘረጋግፅ ኢኮኖሚ ክህነፅ ዝገብር ወሳኒ ተሳትፎ ክህልዎ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ማለት እዩ ዝኸውን ፡፡ በዙይ ኣንፃር ብዙሓት መንግስታት ዝለዓለ ፈተና ዝኾኖም ህዝቢ በዓል በዓል ዋና ናይቲ ሰርዓት ከኽውን ንሶም ሙሉእ ንሙሉእ ኣብ ትሕቲ ናይ ህዝቢ ውደባታት ቁፅፅር ክኣትዉን ብናይ ህዝቢ ድሌት ተገዛእቲ ክኾኑ ብፍላይ ኣብተን ገና ዘይማዕበላ ዓድታት ዘሎዉ መራሕቲ ዝደልዩ ዘይምኻኖም እዩ ፡፡ ይትረፍ ኣብተን ገና ዘይዓበያ ዓድታት ኣብተን ኣባና እዩ ዴሞክራሲ መፈጠሩ ኢለን ዝምከሓን በዙይ ናይ ኩሉ ኮብረርቲን ጎብለላትን ክኾና ዝደልያ ዝዓበያ ዓድታትውን ክሳዕ ሐዚ ዘሎ ኣካይዳ ዘይከሓድ ብተነፃፃሪ ዝሐሸ ዴሞክረሲ ኣለወን ዝበሃል እኻ እንተኾነ ብመሰረቱ ናብቲ ዝድለ ደረጃ ለውጢ መፂአን እየን ዝበሃል ግና አይኮነን ፡፡

በዙይ አንፃር ናይ ክልልና ከይዲ ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እንትምዘን ገና ታተ ዝብል ዘሎን ፍርቂ ልፃያ ዝኾነ አካይዳ ከምዘሎ ንማንም ግልፂ እዩ ፡፡ ኣብዙይ ዘሎ መሰረታዊን ቁልፍን ፀገም እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ከምቲ ብተደጋጋሚ ዝተገምገመ ንባዕሉ ዝሓዞ ስልጣን ከም መንበርን መኽበሪኡን ገይሩ ስለዝወስዶ እዙይ ንምትግባር ዝኽተሎ ስልቲ ከዓ ዴሞክራሲ ብምዕፋንን ሱር ከይሰድድ ብምግባርን ሰለዝኾነ ንኹሎም ናይ ዴሞክራሲ ትካላት ብምልማስን ብምቁፅፃርን ብፍላይ ነቶም ቀንዲ ትካላት ዴሞክራሲ ዝኾኑ ሲቪል ማሕበራት ሚድያ ኣብያተ ምክሪን ካልኦት ውደበታትን ክለምሱ ዝገበረሉ ኩነታት ብምንባሩ ኣብዚ ክልል ፀረዴሞክራሲያዊ ኩነታት ገንጊኑ ህዝቢ ናብ ዝለዓለ ፀገም ተዳሪጉ ከምዝፀንሐ ቅድምኢሎም ዝተካየዱ ገምጋማት ዘረጋገፅዎ ጉዳይ እዩ፡፡ ሐዚ እቲ ጉዳይ ከመይ ኢልና ኢና ካብዚ ፀገም እዙይ ክንወፅእ እንኽእል ዝብል እዩ ኣብዚ ናይ ሙራት ተጋሩ መድረኽ ብብቅዓት ምምላስ ዘድልዩ መሰረታዊ ጉዳይ፡፡
ብመሰረቱ ንዴሞክራሲ ኢሉ ክባር ዋጋ ዝኸፈለ ህዝቢ ንምንታይ ህገመንግስታዊ መሰሉ ብኣግባቡ ተጠቂሙ ንባዕሉ ተጠቂሙ ንካልኦትውን በዚ መዳይ መርኣያ ዘይኸውን ዝብል እዩ ብቀንዱ ክምለስ ዘለዎ ፡፡

ካብዙይ ብምብጋስ ሐዚ ክትግበሩ ዝግቦኦም ጭቡጣት መደባት ብፍላይ ቀንዲ ልኡኸን ዴሞክራሲ ኣብ ምጥንኻርን ኣብ ምዕሟቅን ኣብ ሞሕላውን ዝገብራ ናይ ዴሞክራሲ ትካላት ናይ ህዝቢ ውዳበታት ትኩረት ብምግባር ብመሰረቱ ካብቲ ዝሓለፈ ዝነበረ ከይዲ ብዝተፈለየ መንገዲ መደብ ክወፀሉን ክልልና ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ብምርግጋፅ ስርዓት ዴሞክራሲ ብምህናፅ ሞዴል ትኾነሉ ጊዜ ነዊሕ ከምዘይኸውን ብተግባር ንምርኣይ ዘኽእሉ ዓበይቲ መደባት ሓንፂፅካ ምውፃእ መሰረታዊ ምኻኑ ናይ ኩሉ ወገን ባህግን ድሌትን እዩ ዝኸውን ዘሎ ፡፡

4- ነቲ ዘሎ መሰረታዊ ናይ ምፍፃም ዓቅሚ ክፍተት ንምፍታሕ ዘኽእል ዝተፈለየ መደብ ምሓዝንሕና ክሳዕ ሐዚ ድኽነት ኣብ

ዕለይና ቸቸ ዝብለና ዘሎ ህዝቢ ኢና ፡፡ ሰለስተ ጊዜ ኣብ መዓልቲ ዝምገብስ ይትረፍ ምሳሕን ድራርን እናፈራረቀ ክነብር ዘይኽእል ትለሓስ ትቅመስ ዘይብሉ ከብዱ እናሓኸኸ ዝሓድር ብጥምየት ዝሕለብ ኣደዳ ሕማምን ሞትን ዝኸውን ህዝቢ ሒዝና ኢና ኣብዝ ዓለም እንነብር ዘለና ፡፡ በቃ ኩሉ ኣብዝ ዓለም አሎ ዝበሃል ናይ ድኽነት መግለፂ ኣባና ኣሎ ፡፡ ንሓደ ሓላፊነት ዝስመፆ እሞ ተማሂረየ ዝብል ናይ ህዝቢ ወገን ዝኮነ ዜጋ ካብዙይ ዝዓቢ ውራይ ክህልዎ
ኣይክእልን ፡፡ ብፍላይ ንሕና ከም ተጋሩ ከዓ ካብዚ ፀገም እዙይ ክንወፅእ ኢልና ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈልና ህዝቢ ስለዝኮና ብዝለዓለ ወነን ናህሪን ፀረ ድኽነት እንገብሮ ቃልሲ አጠናኪርና ክንወስዶን ይግባእ ፡፡ ዝሓለፍናዮ ርብዒ ክ/ዘመን ዝኣክል ጊዜ እንታይ ሰሪሕናሉ እኒ ቻይና በዙይ አንፃር ክንዲ እቲ ንሕና ዝተጠቀምናሉ ጊዜ ተጠቂመን እንታይ ዝአክል ተኣምር ሰሪሐን ዝብል ብኣግባቡ ምርአይን ምፍታሽን የድሊ ፡፡

ሐዚ እዙይ'ንዶ ሰሪሕና ኣይኒሀናን ብዝብል ምስቶም ዝሓለፋ ስርዓታት እናወዳደርና ነብስና ነደዓዕሰሉ ወይ ከምቶም ገሊኦም ምምራሕ ዝኣበዮም ፅግዕተኛታት መራሕቲ ዘቅርብዎ ዒባራ ምክንያት ለውጢ ብሓደ ጊዜ ዝመፅእ ሰለዘይኮነ ካብኡ ንላዕሊ እንታይ ዘይገበርና ኢና ወዘተ ዝብሉ ማይ ዘይቋፅሩ ምኽንያታት ገዲፍና ዓቅምታትና ብኣግባቡ ኢዋዲድና ብዘይምኻድና ህዝቢ ካብ ድኽነት ቀልጢፉ ከይላቀቅ ከምዝገበርና ቅድሚ ኹሉ ብግልፂ ተቀሚጡ ካብዙይ ከመይ ንውፃእ ዝብል ክንምልስ ኣለና ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፉ ብምክንያት ድኹም ናይ ምፍፃም ዓቅሚ ልምዓት ምምፃእ ዝኣበዮ ክራይ ኣካቢ ኣመራርሓ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዘይበልዖ በሊዑ ኣብ ዘይሰተዮ ሰትዮ ኣብ ዘየለ ለውጢ ተለዊጡ ዝብል ናይ ሓሶት ሪፖርት እናቅረበ ህዝቢ ቀልጢፉ ካብ ድኽነት ከይወፅእ ብምግባሩ ናይ ሎሚ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ትማሊ ሕሉፍ ዕዳውን ከምዘለና ተረዲእና ነዙይ ዘከሓሕስ መደብ ሒዝና ክንንቀሳቀስ ይግባእ ዝብል እቲ ንኩነታት ተረዲኡ ናይ ምልዋጥ ዓቅሚን ተክእሎን ዘሎዎ ሙሁር ትግራዋይ ብቅጥዑ ክርደኦ ኣሎዎ ፡፡

ስለዚ ዋዕላ ሙሁራት ተጋሩ ነቲ ሐዚ ኣብ ክልልና ዘሎ መሰረታዊ ፀገም ኣነፂሩ ኣብዚሐዚእዋን ዘሎ ናይ ህዝቢ ናይ ልምዓትን ሰናይ ምም/ርን ጠለብ ብኣግባቡ ተረዲኡ ናይ ህዝቢ ዓቅሚ አወሃሂዱ ብብቅዓት ብምምራሕ ዝድለ ለውጢ ከምፅእ ዝኽእል ስትራቴጂክ ኣመራርሓ ዘይምህላው ዝወለዶ ከምዝኾነ ተገንዚቡ እዚ ፀገም እዙይ ኣብ ሓፂር ማእኸላይን ነዊሕን እዋን ንምፍታሕ ዘኽእሉ መደባት ተሓንፂፆም መሰረታዊ ለውጢ ንምምፃእ ዝለዓለ ምርብራብ ዝግበረሉ ዝተፈለየ መድረኽ ይፅበየና ከምዘሎ ኣስሚሩሉ ክሓልፍ ዘሎዎ እዩ ዝኸውን ፡፡

ብምጥቅላል እዚ ናይ ሐዚ ዋዕላ ልዕል ኢሎም ዝተጠቆሙን ካልኦት ኣገደስቲ ነጥብታት ብትኩረት ብምርአይ ህዝቢ ትግራይ ከምቲ ትማሊ ኣብቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ብውሕዱ ንገዚፍን ሓያልን ዝበሃል ፀላኢ ስዒሩ ብሄራዊ ክብሩን መንነቱን ብቃልሱ ዘረጋገፀ ሐዝ'ውን ኣብ ምርግጋፅ ልምዓትን ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት'ውን ተዓዋታይ ኮይኑ ኣብዛ ሃገር ኮሪዑ ከም ሃገሩ ተመዓራርዩ ዝነብር ብናይ ባዕሉ ፃዕርን ውፅኢትን ዝኽበርን ማንም ሓይሊ ዘየንጓዕድየሉ ህዝቢ ኮይኑ ክቅፅል ሓደሽቲ ናይ ሰላም ዴሞክራሲን ልምዓትን መደባት ዝሕንፅፀሉን ዋዕላ ክኸውን ትፅቢት ኩላትና እዩ ፡፡

 

 

 

 


Back to Front Page